In 1994 produceerden de Vlaamse huishoudens ruim 2,8 miljard kilo afval, 478 kilo per persoon. Hiervan werd 30% selectief ingezameld. Voor de rest bestaat het uit 14% grofvuil en 56% restafval. Deze hoeveelheid restafval bestaat voor de helft uit groente- fruit­ en tuinafval en 16% is papier en karton. Verder zit er 8 procent plastic en 4 procent glas in, nog enkele procenten textiel en blik en een half procent 'klein gevaarlijk afval' (KGA). Per persoon zetten we per jaar bijna 40 kilo 'grof vuil' aan de straat, zoals meubilair, vloerbedekking, matrassen en ander huisraad. Het merendeel van ons afval wordt gestort of verbrand. Meer dan de helft van wat we weggooien is geschikt voor hergebruik. Nog beter is het om te voorkomen dat er afval ontstaat.

Compost

Groente­, fruit­ en tuinafval (veelal afgekort tot GFT) kan goed worden gecomposteerd. Gemeenten die de tweede milieuconvenant ondertekenen moeten vanaf juli 1998 GFT-afval apart inzamelen. U kunt van dit afval echter beter zelf compost maken. Dit is dan goed te gebruiken als bodemverbeteraar in de tuin.

Papier en karton

Oud papier wordt op grote schaal selectief ingezameld. In de meeste gemeenten staan papierbakken of wordt er een huis-aan-huisinzameling georganiseerd. Papier of karton met laagjes ander materiaal, zoals een pak van melk of vruchtesap, kan niet bij het oud papier. Vele verpakkingen kunnen dat wel, voor zover ze niet te veel besmeurd zijn met bv. etenswaren.

Glas

In de meeste plaatsen staan glasbakken, waarin u uw verpakkingsglas kwijt kunt: niet alleen flessen, maar ook potjes en glazen. Maak ze schoon en verwijder metalen delen, zoals capsules om wijnflessen. Loden capsules horen bij het klein gevaarlijk afval. Lever glas op kleur gescheiden in, als dat mogelijk is. Overigens is het beter statiegeldglas te kopen dan eenmalige glazen verpakkingen. Aardewerk jeneverkruiken, gloeilampen, spiegels en TL-buizen horen niet in de glasbak. Een enkele gebroken ruit is geen probleem, maar u kunt deze beter inleveren bij een glashandel of het containerpark. Sommige gemeenten hebben speciale 'vlakglascontainers'.

Plastic

Ons plasticafval, het meeste afkomstig van verpakkingen, bestaat uit een mengsel van verschillende soorten plastic. Omdat het bovendien vervuild is, gebruikt de recyclage-industrie het niet graag. Dat is dan ook de reden waarom Fost Plus de ophaling beperkt tot enkel homogene plasticstromen, zoals flessen. Het blijft het beste wegwerpproducten van plastic, zoals koffiebekertjes, plastic tasjes en flessen te vermijden.

Textiel, kleding en schoenen

Nog bruikbare kleding, textiel en schoenen worden ingezameld door o.a. Humana en de Kankerliga in speciale bakken. Ook Spullenhulp (02/537.30.26) en kringloopwinkels nemen afgedankte kleding in. Afgedragen kleding kan naar de lompenhandel.

In vele schoenenzaken staat een box opgesteld voor afgedankte schoenen.

Blik en metaal

Ongeveer de helft van het blik wordt met magneten uit het huisvuil gehaald, meestal pas nadat het in de vuilverbrandingsoven is geweest. Dit levert schroot op van slechte kwaliteit. Beter is het als blik vóór de verbranding uit het afval wordt gehaald. In vrijwel alle gemeenten worden metalen ingezameld via het containerpark. In steeds meer gemeenten wordt er daarenboven een huis-aan-huis-inzameling georganiseerd van metalen verpakkingen. Grotere hoeveelheden van minstens een paar kilo, kunt u naar een oud-metaalhandel brengen. Ook met afgedankt koper, lood en zink kunt u daar terecht.

Aluminium

Met aluminium kunt u ook terecht op het containerpark. Alumniumverpakkingen worden in steeds meer gemeenten ingezameld door Fost Plus. Probeer het gebruik van aluminium zoveel mogelijk te voorkomen. De productie van dit materiaal kost veel energie en is zeer vervuilend. Vermijd aluminium blikjes, spuitbussen en chipszakken.

Klein Gevaarlijk Afval (KGA)

Een deel van het afval, bijvoorbeeld verfresten en batterijen, bevat schadelijke stoffen. Dit 'klein gevaarlijk afval' (KGA) mag niet bij het gewone huisvuil. Sinds 1991 moet alle KGA apart ingeleverd worden met de groene milieubox. In sommige gemeenten bestaat er een huis-aan-huis-inzameling, in andere kan het enkel via wijkinzamelpunten of via het containerpark.

Meubilair en huisraad

Dit wordt vaak bij het grof vuil gezet, terwijl het nog een nuttige bestemming kan krijgen. U kunt deze spullen afgeven bij een kringloopcentrum of bij Spullenhulp (Tel. 02/537.30.26).

Koelkasten en diepvriezers ('witgoed')

Jaarlijks worden in Vlaanderen naar schatting 150.000 koelkasten afgedankt. Het is belangrijk dat uit afgedankte koelkasten en diepvriezers de koelvloeistof wordt afgetapt. Daarin zitten namelijk CFK's, de gassen die de ozonlaag aantasten. Slechts enkele gemeenten bieden evenwel zo'n dienst (tegen betaling) aan. Informeer hierover bij de gemeente. Sommige kringloopcentra zamelen afgedankte koelkasten in ter reparatie of om er nog bruikbare onderdelen uit te halen.

Huishoudelijke apparaten ('bruingoed')

Kapotte TV's, radio's en andere elektronische apparaten zouden eigenlijk als chemisch afval behandeld moeten worden. Ze bevatten schadelijke stoffen, onder andere zware metalen. Een goede verwerkingsmethode voor deze apparatuur is er echter niet. Het beste kunt u ze daarom naar een kringloopwinkel brengen, die kan ze misschien nog repareren of onderdelen hergebruiken. In oude elektrische apparaten, zoals koffiezetapparaten en diepvrieskisten, kunnen kwikschakelaars zitten. Deze moeten in ieder geval als chemisch afval worden ingeleverd. Er bestaat voorlopig geen systematische aparte inzamelingen van bruingoed in Vlaanderen.

Afvalpreventie

Het afval dat u gescheiden inlevert, hoeft niet gestort of verbrand te worden. Nog beter is natuurlijk te zorgen dat er minder afval ontstaat. Hoe kunt u dat doen?

- schaf geen overbodige producten aan en koop niet meer dan u nodig heeft;

- koop producten en apparaten die lang meegaan en laat ze repareren als ze kapot gaan.

Let bij aankoop ook op de mogelijkheden tot reparatie;

- vervang wegwerpartikelen door producten die lang meegaan. Neem bijvoorbeeld servetten, zakdoeken en luiers van stof en niet van papier, geen wegwerpaansteker maar een navulbare;

- maak zuinig gebruik van papier, bijvoorbeeld door grote enveloppen opnieuw te gebruiken en de lege achterkant van blaadjes en enveloppen te gebruiken als kladpapier;

- vermijd bij uw inkopen overbodig verpakkingsmateriaal. Neem uw eigen boodschappentas mee, kies zo mogelijk voor onverpakte producten en statiegeldverpakkingen. Als dat niet mogelijk is kies dan voor goed te recycleren materiaal, zoals glas, papier en karton (geen gelamineerde verpakking);

- koop zelf ook producten van hergebruikt materiaal, zoals kringlooppapier. Ga eens kijken bij een kringloopwinkel als u iets 'nieuws' nodig heeft.

- kleef een sticker 'geen raclamedrukwerk' op uw brievenbus

Meer informatie

- Adressen van de 31 kringloopcentra zijn op te vragen bij de Milieutelefoon; die van handelaars in oud papier, oud metaal of lompen kunt u vinden in de Gouden Gids.

- Informatiebladen nr. 5 Papierbesparing, nr. 9 Plastic, nr. 26 Verpakking, nr. 31 Compost en GFT, nr. 34 KGA, nr. 40 Koelkasten en nr. 43 Kleding.

- OVAM-brochure 'Composteren: doe ik het zelf of laat ik het doen?' (Tel. 015/284.284)