Auto's leveren heel wat problemen op. Zij zijn verantwoordelijk voor 20 procent van de zure regen, 50 procent van de fotochemische smog en 11 procent van het broeikaseffect. Om de milieuvervuiling door auto's terug te dringen, zijn technische aanpassingen zoals de geregelde katalysator nodig, maar niet voldoende. Ook meer zuinige auto's lossen de problemen niet op. Het autoverkeer blijft immers aangroeien, waardoor een minder benzineverbruik van nieuwe wagens geen effect zal hebben. Bovendien produceren ook energie-zuinige auto's milieu-onvriendelijke en giftige uitlaatgassen.

De minst vervuilende auto

Een auto verontreinigt het milieu altijd: er is de ruimte-inname, de geluidsoverlast en de uitstoot van gassen. En aan het einde van de rit is er het afval van het autowrak. Een schone auto bestaat dus niet. Zelfs niet-rijdende auto's vervuilen omdat ze olie verliezen. Wel zijn er auto's die minder vervuilen dan andere. Gerangschikt van 'schoner' naar 'vuiler' geeft dit het volgende lijstje:

1. auto met geregelde katalysator ('geregelde drieweg-katalysator') op benzine of LPG. Alleen een auto met een ultramoderne ('derde generatie') LPG-installatie vervuilt net zo weinig als een benzine-auto met geregelde katalysator. Oudere LPG-installaties werken niet goed in combinatie met een geregelde katalysator;

2. auto met ongeregelde katalysator op benzine of LPG , of dieselauto van na 1 januari 1993 of van voor januari 1993 met katalysator of 'schone motor';

3. auto zonder katalysator op LPG of met 'schone motor';

4. benzineauto zonder katalysator, of dieselauto van voor 1993 zonder katalysator of 'schone motor'.

Verder is het belangrijk op het brandstofverbruik van de auto te letten. Een kleine, lichte, zuinige auto met geregelde katalysator vervuilt het minst. Gemiddeld zal een auto op benzine of LPG met een geregelde katalysator ongeveer 80 procent minder vervuilen dan een benzineauto zonder katalysator met gelijke cilinderinhoud. Een auto op benzine of LPG met ongeregelde katalysator vervuilt ongeveer 50 procent minder, terwijl een auto zonder katalysator op LPG of met 'schone motor' slechts ongeveer 20 procent minder vervuilt. Per 1 januari 1993 zijn de normen voor de luchtverontreiniging van personenauto's in de EG aangescherpt. Nieuwe auto's mogen niet méér vervuilen dan auto's met een geregelde katalysator. Voor dieselauto's gelden echter soepeler normen.

Dieselauto's

Dieselauto's verbruiken iets minder energie dan benzineauto's (circa 10-15 procent), maar stoten veel meer vervuilende stoffen uit. Een probleem bij diesels blijft de relatief hoge uitstoot van roet en stikstofoxiden vergeleken met auto's op benzine of LPG. Dit roet bevat kankerverwekkende stoffen. Stikstofoxiden zijn schadelijker voor het milieu dan koolmonoxide en koolwaterstoffen, stoffen die diesels juist minder uitstoten. Het zou goed zijn voor het milieu als veel dieselrijdende automobilisten zouden overstappen op LPG (met een ultramoderne LPG-installatie).

Nieuwe brandstoffen

In Vlaanderen rijden als demonstratieprojecten autobussen op aardgas. Aardgas is een iets schonere brandstof dan LPG, benzine of diesel. Ook zijn er enkele hybride diesel-elektrische bussen.

Er zijn ook elektrische auto's, die op een accu rijden. Ze zijn nog relatief duur in aanschaf. Voordeel is dat ze de lucht in de stad niet verder vervuilen en weinig geluid produceren. Buiten de stad is het nog maar de vraag of ze schoner en zuiniger zijn dan auto's met geregelde katalysator. Wel valt er aan de elektrische auto nog veel te verbeteren. Bovendien is een auto op elektriciteit geen duurzame oplossing. Er is namelijk tweemaal energieverlies: bij het produceren van elektriciteit en bij het gebruiken van de auto. Van de 10 joule geproduceerde elektriciteit blijft er nog hoogstens 6 joule over voor de auto.

Bio-brandstoffen zijn gemaakt van plantaardige grondstoffen, die in principe onuitputtelijk zijn. De teelt legt echter een enorm groot beslag op landbouwgronden.

Loodvrije benzine en benzeengehalte

Bij een auto met katalysator is loodvrije benzine vereist: Super plus of Euro loodvrij. Als u één of tweemaal loodhoudende benzine heeft getankt, is de katalysator al zodanig beschadigd dat hij nog maar de helft van de schadelijke stoffen verwijdert. Deze schade is onherstelbaar.

Loodvrije benzine is minder slecht voor gezondheid en milieu. Lood is een giftig metaal dat onder meer het zenuwstelsel aantast. De meeste auto's, ook die zonder katalysator, kunnen op loodvrije benzine rijden. Slechts enkele oude motortypen hebben lood nodig voor het smeren van de kleppen. Kijk hiervoor in uw instructieboekje of vraag het na bij uw verdeler of garagist.

Ook het benzeen­ en aromatengehalte in benzine is een bron van milieuvervuiling via de uitlaatgassen. Het inademen van benzeendampen bij de pomp is schadelijk voor de gezondheid.

Asbest

In remvoeringen en koppelingsplaten kan asbest zitten. Bijna de helft van het asbest in het milieu is afkomstig van auto's. Van asbest staat vast dat het long- en darmkanker kan veroorzaken. Sinds begin 1992 is er een verbod op de toepassing van asbest in remvoeringen en koppelingsplaten. Uitgezonderd daarvan zijn modellen van voor 1985 en voertuigen zwaarder dan 3500 kilo (vrachtauto's, bestelwagens). Ook bromfietsen en motoren vallen buiten het verbod. Auto's van vóór 1992 kunnen dus nog asbest bevatten. Vraag bij vervanging altijd naar asbestvrije onderdelen.

Tips voor zuinig autorijden

- Goed onderhoud en een goede afstelling zorgen voor minder milieuvervuiling.

- Let op de bandenspanning: harde banden verminderen het brandstofverbruik aanzienlijk.

- Trek rustig op en gebruik de choke zo min mogelijk. Schakel tijdig over naar een hogere versnelling.

- Zet de motor af als u langer dan 20 seconden moet wachten en laat hem niet stationair draaien.

- Rijd rustig: bij 120 km/uur zijn de uitlaatgassen per afgelegde kilometer 40 procent meer vervuilend dan bij 100 km/uur en 100 km/uur is weer 40 procent meer vervuilend dan 80 km/uur.

- Fietsen, skiboxen en imperialen op het dak zorgen voor een flinke toename van het brandstofverbruik, evenals airconditioning, geopende ruiten en veel accessoires, zoals spoilers.

- Een selectief gebruik van de auto blijft van belang. Meer dan de helft van de autoritten is korter dan 6 km, een fietsafstand. Vooral deze korte ritjes vervuilen relatief veel, door de koude motor.
 

Auto delen

Het idee is simpel: een auto is te duur om het grootste deel van de dag langs de kant van de weg te staan. Als verschillende mensen een auto delen, kan er geld, energie en ruimte bespaard worden. Je kan de auto delen met enkele vrienden of buren. Dit vraagt een kleine overeenkomst.

Carpool

Geef de voorkeur aan een volle bak. Carpoolen betekent dat je de auto samen met anderen gebruikt. Door samen te rijden gebruik je de auto efficiënt. Het vraagt wel organisatie en wederzijds vertrouwen. Afspraken maken, een ommetje maken, vijf minuten wachten, het hoort er nu éénmaal bij. Langs opritten van autosnelwegen of langs grote wegen zijn er herkenbare parkings waar carpoolers elkaar kunnen ontmoeten. Werknemers die samenrijden naar het werk en de kosten delen, kunnen tot 6.000 frank per maand besparen. En je hebt 's morgens een gezellige babbel.

Taxi - Autohuur

Indien er geen bus of tram is, biedt een taxi een oplossing. De taxi is ook handig als je kleine vrachtjes moet vervoeren. Voor grotere vrachten is een huurauto een oplossing. Beide lijken duur. Je dient inderdaad per rit heel wat neer te tellen. Als je openbaar vervoergebruiker bent en af en toe de taxi of een huurauto gebruikt, ben je goedkoper af dan met een auto. Een auto kost je alles inbegrepen toch minstens tienduizend frank per maand.

Meer informatie

- Informatieblad  nr. 33 Vakantie.

- Minder auto's, meer vrijheid, Langzaam Verkeer Vlaanderen, 1993. (016/23.94.65)

- Van Regenmortel, Dirk, De verborgen kosten van de auto. Waardering van de negatieve externe effecten van het autoverkeer in België. Bond Beter Leefmilieu, Brussel, 1991 (02/539.22.17)

- Centrum voor Positieve Aanwending (Taxistop-Airstop, carpoolen en autodelen), Onderbergen 51, 9000 Gent, tel. 09/223.23.10 en 09/224.00.23; fax 09/224.31.44.