In huis komen veel verschillende beestjes voor. De meeste zijn ongevaarlijk, maar soms veroorzaken ze overlast en schade. Er zijn dan ook allerlei bestrijdingsmiddelen te koop: muizenkorrels, motteballen, muggensticks enzovoorts. Overlast voorkomen of beperken kan ook zonder al dit gif. Dat is beter voor uw gezondheid en het milieu.

Bestrijdingsmiddelen

Om ongedierte, onkruid, bacteriën en schimmels te doden wordt er in België 10 miljoen kilo bestrijdingsmiddelen (uitgedrukt in werkzame stof) ingezet. Een deel hiervan is voor huishoudelijk gebruik. Alle toegelaten bestrijdingsmiddelen hebben een registratienummer. Dit nummer moet samen met de naam en concentratie van de werkzame stof op de verpakking staan. De werkzame stof is het eigenlijke gif. Daarnaast bevat een bestrijdingsmiddel diverse hulpstoffen, zoals vulstoffen en oplosmiddelen. Van de werkzame stoffen zijn pyrethrinen en pyrethroïden over het algemeen de minder schadelijke.

Nadelen en bezwaren

Aan het gebruik van bestrijdingsmiddelen kleven grote milieu- en gezondheidsbezwaren. Slechts een zeer klein deel van het bestrijdingsmiddel bereikt het te bestrijden ongedierte. De rest doodt of beschadigt andere dieren en vervuilt het milieu. De produktie van bestrijdingsmiddelen is zeer milieuonvriendelijk en er ontstaat veel chemisch afval. Bij toepassing van bestrijdingsmiddelen is de kans groot dat je er iets van binnen krijgt. En uiteindelijk komt een bestrijdingsmiddel in het milieu terecht en vervuilt dan grond- en oppervlaktewater, bodem en lucht. Verpakkingen en resten van bestrijdingsmiddelen moeten altijd bij het chemisch afval worden ingeleverd.

Houtwormen

Houtwormen, de larven van houtkevers, graven gangen in het hout. Onderhoud met verf, lak, boenwas of beits vormt een goede bescherming tegen houtworm. Een mengsel van 4 delen was, 10 delen terpentijnolie en 4 delen cayennepeper kan dienen als bestrijdingsmiddel. Spuit het mengsel met een injectienaald in de gaatjes. Sluit de gaatjes daarna af met harde boenwas.

Houtwormen kunt u ook bestrijden met een warmte- of koudebehandeling. Stop een klein voorwerp een half uur in de oven, op 55 graden Celsius. Laat de temperatuur langzaam stijgen, anders kan het hout door warmte en uitdroging barsten of scheuren. Ook 24 uur bij -12 graden Celsius doodt de houtwormen. Voor het behandelen van grote voorwerpen of een heel huis is professionele bestrijding nodig, hetzij met een warmtebehandeling, hetzij met bestrijdingsmiddelen. De minst schadelijke middelen zijn pyrethroïden als permethrin of deltamethrin. Houdt u aan de veiligheidsvoorschriften: zo moet u onder meer 48 uur het huis uit en goed ventileren. Laat nooit het zeer giftige lindaan of blauwzuur gebruiken.

Kakkerlakken

Kakkerlakken zijn alleseters. Ze houden van levensmiddelen zoals meel en brood, maar ook oud papier, textiel en leer vinden ze niet te versmaden. Wanneer u één kakkerlak in huis ziet moet u direct maatregelen nemen. Waarschuw altijd de buren, want kakkerlakken verspreiden zich snel. Berg alle levensmiddelen op in glas of blik. U kunt de kakkerlakken vangen door een natte dweil op de vloer te leggen. Ook kunt u een val maken. Zet een groot blik neer met wat water en in het midden een schoteltje met lekkernijen, bijvoorbeeld banaan. Tegen het blik zet u een stuk karton als loopplank. De kakkerlakken kunnen er wel in, maar komen er niet meer uit. Er bestaan ook speciale vallen voor kakkerlakvallen, die de diertjes lokken met geurstoffen (feromonen) en ze al dan niet doden. Dergelijke vallen zijn o.a. te koop bij Deparasita (02/762.77.70). Als deze maatregelen niet snel effect hebben moet u professionele hulp zoeken, bijvoorbeeld de gemeentelijke dienst Ongediertebestrijding. Vraag dan of er middelen met synthetische pyrethroïden kunnen worden gebruikt, zoals permethrin of deltamethrin.

Motten

Kledingmotten, de larven van kleine wit-bruine vlindertjes, vreten gaten in wollen stof. Veel kleding en tapijt is in de fabriek al behandeld met chemische middelen tegen mot. Kleding die regelmatig wordt gedragen, gelucht en uitgeklopt heeft minder last van mot. Kleding wassen, de kasten schoonmaken en stofzuigen helpt tegen motten. In september komen de eitjes van de mot uit; dé maand om de kleerkast goed schoon te maken. Bewaar wollen kleding in een goed gesloten kist of kast. Motten worden afgeschrikt door sterk ruikende stoffen als lavendel, rozemarijn of tabak. Bij drogisterijen zijn cederhouten schijven en zakjes met snippers cederhout te koop. Motteballen met het schadelijke paradichloorbenzeen mogen niet meer worden verkocht. Helaas liggen ze nog steeds in de winkel als 'luchtverfrisser'.

Muggen

Lang niet alle muggen steken. Zo is de grote langpootmug een onschuldig insect. Muggenlarven ontwikkelen zich in stilstaand water. In de kruipruimte onder het huis of in een verstopte dakgoot kan bijvoorbeeld water staan. Houd muggen buitenshuis met horregaas. Om uzelf 's nachts tegen steken te beschermen kunt u het beste een muggennet gebruiken. Ook houden muggen niet van tocht. Sluit wel de ramen en deuren als u het licht aandoet. Een krant of vliegenmepper werkt ook tegen een enkele mug. U kunt muggen met een stofzuiger opzuigen als u geen vlekken wilt. Middelen om op de huid te smeren zijn bedenkelijk. Ook citronella-olie is (matig) giftig.

Muizen

Gebruik geen muizenkorrels of ­tarwe om muizen te bestrijden. Hiervan kunnen kinderen of huisdieren eten en bovendien loopt u de kans dat de vergiftigde muizen op een onbereikbare plek doodgaan en heel erg gaan stinken. Ook kan een huisdier de vergiftigde muis opeten en daar zelf aan sterven. U kunt het beste een muizenval kopen. Het meest diervriendelijk zijn vallen waarin de muis levend wordt gevangen. Deze zijn te koop in dierenwinkels. Laat een levende muis wel ongeveer een kilometer van uw huis los. Als alle muizen verdwenen zijn kunt u de muizengaatjes afdichten met gips of cement. En natuurlijk moet u alle levensmiddelen goed opbergen, om te voorkomen dat ze terugkomen.

Vliegen

Vliegen zijn nuttige afvalopruimers, maar ze kunnen ziekten overbrengen. Lok geen vliegen: ruim afval op of dek het af. Met een horregaas of een vliegengordijn houdt u vliegen buiten. Vliegen in huis kunt u verjagen met tocht. Een vliegenmepper of een krant helpt prima tegen een enkele vlieg. Verder zijn er de kleverige vliegenvangers: gifvrij, maar wel dieronvriendelijk.

Zilvervisjes

Zilvervisjes houden van een vrij vochtige omgeving. Ze eten onder andere suiker, zetmeel en stijfsel. U kunt zilvervisjes voorkomen door te zorgen dat het minder vochtig is in huis, bijvoorbeeld door ruimtes droog te stoken en voldoende te ventileren. Grote aantallen zilvervisjes kunt u vangen met een doorgesneden aardappel. Hol deze een beetje uit en leg de aardappel 's nachts op de plaats waar u zilvervisjes hebt gezien. Ga er de volgende morgen voorzichtig op af en doe snel iets om de aardappel heen. Breng hem dan naar buiten. Blijvende overlast heeft waarschijnlijk bouwkundige oorzaken, zoals een vochtige kruipruimte of slechte ventilatie.

Meer informatie

­ Boek Stop de Plaag!, Stichting Natuur en Milieu, 1994, te koop in de boekhandel.

- Brochure 'Stop de plaag', OIVO, 1994