Verf beschermt en conserveert hout en andere materialen. Daarnaast is het decoratief. Helaas is verf alles behalve goed voor het milieu: zowel tijdens de productie als tijdens het gebruik en als afval brengt het problemen met zich mee. Verf bestaat uit een groot aantal ingrediënten: bindmiddel, oplosmiddel, kleurstof, vulstof en hulpstoffen zoals conserveermiddel, droogmiddel en weekmaker. Bijna allemaal zijn ze schadelijk voor het milieu. Om te kunnen bepalen welke verfsoort het minst slecht is, moet je rekening houden met de milieuproblemen die al die stoffen met zich meebrengen, van grondstof tot afval.

Soorten verf

De laatste jaren hebben verffabrikanten nieuwe minder milieubelastende verfsoorten ontwikkeld. Naast de traditionele alkydverf (terpentineverf), acrylaatverf (waterverdunbare verf) en natuurverf, kunt u nu ook kiezen voor high solidverf, hybrideverf, waterige alkydverf en waterverdunbare natuurverf. Grofweg kunnen de verschillende verfsoorten worden ingedeeld in terpentineverdunbare verven, waterverdunbare verven en natuurverven.

Terpentineverdunbare verf

Voor het milieu en uw gezondheid zijn de traditionele alkydverven de slechtste keuze. De meest kwalijke stoffen hierin zijn de organische oplosmiddelen (vluchtige stoffen). Deze verdampen bij het schilderen en zijn verantwoordelijk voor de typische verflucht. In deze verven zit soms tot wel 50 procent oplosmiddel. Schilders, die langdurig hebben blootgestaan aan oplosmiddelen, hebben vaak te kampen met ernstige gezondheidsproblemen. Daarnaast zorgt verdamping ervoor dat jaarlijks miljoenen kilo's organische oplosmiddelen via verf­ en verfproducten in de atmosfeer terechtkomen. Hier leveren deze stoffen een fikse bijdrage aan de smogvorming. Alkydverven raden wij dus zeker af.

Nieuw zijn de zogenaamde high solidverven. Deze lijken qua samenstelling op de traditionele alkydverven, maar bevatten veel minder organische oplosmiddelen, nog slechts 15 tot 20 procent. De high solidverven worden vooral aangeraden voor buitenschilderwerk. Verschillende merken brengen een high solidverf op de markt, onder andere Histor en Cetabever,Sikkens, Trimetal, maar ook minder bekende merken als Boss.

Waterverdunbare verf

Waterverdunbare verf bevat minder organische oplosmiddelen dan traditionele alkydverf. Wel zit er een schadelijk conserveermiddel in dat zorgt dat de verf in het blik niet bederft. Waterverdunbare verf is beter voor het milieu dan traditionele alkydverf. Voor binnenschilderwerk kunt u het beste een verf op waterbasis kiezen.

Al weer enige tijd is er acrylaatdispersie-verf, ook wel acryl­ of waterverdunbare verf genoemd. In tegenstelling tot de traditionele verf is deze verf met water te verdunnen. Het gehalte aan organische oplosmiddelen blijft beperkt tot rond de 10 procent. Dit type verf is bovendien duurzamer dan alkydverf. Gebruik voor het verven een speciale acrylkwast. Rollen gaat goed met een 'velvet brush'. De verf is na enkele uren droog en overschilderbaar. De geur is snel weg en de verf is weinig brandbaar. De glans is iets minder dan die van alkydverf, maar blijft wel langer goed.

Een nieuwe ontwikkeling vormen de zogenaamde waterverdunbare alkydverven en hybrideverven (waterverdunbare mengsels van alkyd en acrylaat). Deze verfsoorten bevatten zeer weinig oplosmiddelen.

De Sikkens Alphaloxaan verf is een waterverdunbare mineraalverf.

Natuurverf

Natuurverven zijn van natuurlijke, grotendeels plantaardige grondstoffen gemaakt. Als oplosmiddel wordt voornamelijk het uit pijnbomen gewonnen terpentijn gebruikt, niet te verwarren met het aardolieproduct terpentine. Maar terpentijn levert net als terpentine een bijdrage aan de smogvorming. Wel wordt er bij de productie minder energie verbruikt en komen minder verzurende stoffen vrij, vergeleken met andere verfsoorten. Natuurverf is waarschijnlijk even duurzaam als alkydverf. Meestal moet voor het schilderen een speciale harder worden toegevoegd. Nauwkeurige dosering daarvan is belangrijk. De droogtijd is ongeveer twaalf uur, overschilderen kan na enkele dagen.

Een veel kortere droogtijd (ongeveer zes uur) hebben de nieuwe waterverdunbare natuurverven. Deze verven vormen de milieuvriendelijkste keuze.

De beste keus

Voor hout en metaal heeft waterverdunbare natuurverf de voorkeur. Slechtste keuze is traditionele alkydverf. De waterverdunbare alkyd­ en hybrideverf zijn voor het milieu gunstige ontwikkelingen.

Voor op de muur is witkalk de beste keus. Witkalk bestaat uit kalk opgelost in water. Het laat waterdamp beter door dan andere muurverven. Een nadeel is de geringe veegvastheid. Tweede keuze vormen waterverdunbare natuurverf en minerale verf. De meest verkochte muurverf is latex (acrylaatverf). Deze verf is weliswaar op waterbasis, maar wordt van aardolie gemaakt, een eindige grondstof. Slechtste keuze vormt alkydverf.

Let op! Kinderen kunnen giftige stoffen binnenkrijgen als ze sabbelen of bijten op geverfd hout.

Tips

Voorbereiden

- De oude verflaag kunt u het beste door schuren verwijderen. Bij acrylaatverf kan het schuurpapier vollopen.

- Het inademen van giftig verfstof tijdens het schuren kunt u vermijden door nat te schuren met waterproof schuurpapier, stof op te dweilen en een stofkapje te dragen.

- Bij afbranden komt vrij ongezonde damp vrij. Ventileer daarom goed. Bovendien is de kans op brand aanwezig. Acrylaatverf afbranden gaat slecht.

- Verfafbijtmiddelen met methyleenchloride en methanol zijn slecht voor de gezondheid en het milieu. Inmiddels zijn er afbijtmiddelen te koop die het milieu minder belasten.

- Plamuren kan het beste gebeuren met gewone stopverf. Tweede keus zijn kwastplamuren voor binnen en polyesterplamuur voor buiten.

- Ontvetten vóór het schilderen gaat prima met soda of St. Marc, opgelost in warm water. Dat is beter dan ammonia. St. Marc is verkrijgbaar bij drogist en verfwinkel.

Schilderen

- Vermijd terpentine, thinner, wasbenzine en andere oplosmiddelen.

- Let op aanwijzingen op de verpakking, ventileer goed bij alle verfklussen.

- Verf met een kwast of verfroller. Spuiten is verspillend en extra milieuvervuilend.

Afval

- Lever alle verfresten, blikken, verdunner, doekjes en afgedankte kwasten altijd in bij het chemisch-afvaldepot. Ook de resten van acrylaat-, natuur-, muur- en betonverf.

- Bewaar vloeibare verfresten in een jerrycan en kwasten voor kortere tijd in water of in folie.

- Strijk kwasten voor het reinigen uit op een oude krant. Spoel kwasten niet onder de kraan uit. Spoel kwasten met waterverdunbare verf uit in een potje water. Gebruik geen speciale kwastenreinigers. Maak de kwasten schoon met groene zeep.

Adressen:

- Akzo Nobel Coatings nv, Leuvensesteenweg 167-199, 1800 Vilvoorde; Tel. 02/254.22.11; Fax 02/254.23.79. (merken: Cetabever, De Keyn, Flexa, Levis, Sadolin, Sikkens, Trimetal)

- Sigma Coatings, Tweemontstraat 104, 2100 Deurne-Antwerpen; Tel. 03/360.63.11; Fax 03/360.64.30.

- Wickes b.v. , Takkebijsters 57A, Postbus 7454, 4800 GL Breda, Nederland; Tel. 00/31/76.5723572; Fax 00/31/76.5723409

- Boss paints, nv Bossuyt, Nijverheidsstraat 81, 8791 Waregem-Beveren, Tel. 056/73.82.00; Fax 056/73.82.01.