44. Computers en printers

De huidige evolutie in de computerwereld maakt dat een computer snel veroudert. Hoewel ze zo'n 15 jaar meegaan, worden ze door de snelle ontwikkelingen vaak na 3 tot 5 jaar afgedankt. Het verwerken van al die apparaten geeft nogal wat problemen. Ook verbruiken al die computers behoorlijk wat energie.
 

'Groene' computers

Een normale personal computer (PC) verbruikt gemiddeld 90 tot 150 Watt per uur, het beeldscherm verbruikt iets meer. Veel PC's staan de hele dag aan. Dat kost veel energie. Onder druk van de Amerikaanse regering zijn er 'groene' computers ontwikkeld die in 'slaap-stand' gaan als er niet op wordt gewerkt. Tijdens de slaapstand (ook wel stand-by-mode of resume-mode genoemd) worden de gegevens weggeschreven naar de harde schijf. Ze worden automatisch weer opgeroepen bij het indrukken van een toets. Dit bespaart tot 60 procent energie. Let op: een 'screensave-stand', het zwart worden van het scherm, bespaart geen energie en is dus niet hetzelfde als een slaap-stand.
 
 

Oktober '98: maand van de energiebesparing



'Groene' PC's die voldoen aan de Amerikaanse EPA-norm (Environmental Protection Agency) mogen niet meer dan 30 Watt gebruiken wanneer er niet op wordt gewerkt. Dat geldt ook voor het beeld-scherm. PC's die voldoen aan deze norm kunnen de 'Energy Star' krijgen. Bij de fabricage van 'groene' PC's worden zo min mogelijk schadelijke chemicaliën zoals CFK's en halonen gebruikt en er wordt rekening gehouden met opwaarderen en recycleren. Er zijn 'groene' computers met Amerikaans keurmerk van o.a.: Dynasty, Tulip, Siemens Nixdorf, IBM, IPC en ICL. Verder zijn er diverse clonen met energiebeheeropties op de markt. Bij computers die hiervoor geschikt zijn is het mogelijk om via Windows een slaapprogramma te activeren (powermanagement).

De meeste PC's bevatten brandvertragers. Uitermate slecht maar veel gebruikt zijn organobroomverbindingen, organochloorverbindingen en antimonoxide. Aanvaardbaar zijn magnesium- en aluminiumoxide. Deze worden in 'groene' computers gebruikt.

In de Consumentengids (Nederland) van oktober 1994 staat een test van een aantal bureaucomputers. Dit zijn geen 'groene' computers. Van de onderzochte types scoren de Compaq prolinea 4/50 en Compaq presario 433 het beste op milieugebied (onder meer energieverbruik, brandvertragers en geluid).
 

Opwaarderen ('upgraden')

PC's zijn vaak verouderd lang voordat ze versleten zijn. Het aantal toepassingsmogelijkheden voor een PC neemt snel toe. Denk bijvoorbeeld aan een faxfunctie. Hoe meer lege sleuven een systeemkast heeft, des te meer aanpassingen u er later in kunt zetten. Let voor uitbreiding ook op het aantal poorten. Door opwaarderen ('upgraden') heeft u veel langer plezier van de PC.
 

Elektromagnetische straling

Het scherm geeft elektromagnetische straling af. Dit kan oogklachten geven. Hoewel grote gezondheidsrisico's van elektromagnetische straling niet zijn aangetoond, is het beter een scherm te kiezen met een laag stralingsniveau. Schermen die voldoen aan de Zweedse MPR-ll-norm geven weinig straling af, beeldschermen die voldoen aan de recentere TCO-92 norm nog minder.
 

Printers

Printers zijn er in drie soorten: naald- of matrix-printers, inkjetprinters en laserprinters.

Bij een naald- of matrixprinter worden de letters opgebouwd uit een groot aantal puntjes. Hoe meer puntjes, des te scherper de letter. Het energieverbruik is 25 tot 40 Watt, in rust 10 tot 20 Watt.

De inkjetprinter bouwt de letter op uit puntjes die vanuit een inktcassette op het papier gespoten worden. Bij 48 puntjes of meer is de kwaliteit nauwelijks te onderscheiden van een laserprinter. Het energieverbruik is 11 tot 28 Watt en in ruststand 7 tot 17 Watt.

Een laserprinter levert hoogwaardige kwaliteit in een hoog tempo. Een laserprinter werkt volgens hetzelfde principe als een kopieerapparaat. De tonercartridge bevat een 'drum' met een fotogeleidende laag. Deze kan het zeer giftige selenium bevatten. Veel beter is een  geleider op basis van organische verbindingen (OPC). Een OPC-drum gaat bovendien veel langer mee. Sommige 'laser'printers werken niet met laser, maar met een rij lampjes ofwel LED's. Dat werkt even goed. Laserprinters verbruiken vrij veel energie (230 tot 300 Watt, in rust 9 tot 80 Watt).

Printers belasten allemaal min of meer het milieu, door het energiegebruik en soms door stoffen die in de afvalfase schadelijk zijn voor het milieu. Een doorsnee inkjetprinter verbruikt 20 watt. Dat is ongeveer een tiende van het energieverbruik van een laserprinter. Overweeg of u inderdaad een laserprinter nodig heeft of dat een matrix- of inkjetprinter ook voldoet. Alle laserprinters bevatten brandvertragers. Vraag naar de minst schadelijke: magnesium- en aluminiumoxyde. De beste printers zijn de Epson Stylus Color IIS; Hewlett Packard Deskjet 400; Epson Stylus color II; Hewlett Packard Deskjet 660C en 850C. (bron: consumentengids, augustus 1996.)

Moderne laserprinters produceren geen ozon (APPLE) of zijn voorzien van een ozonfilter. Bij oudere apparaten komt wel ozon vrij, wat onder meer hoofdpijn en irritatie van ogen en luchtwegen kan veroorzaken. Plaats deze bij voorkeur in een goed geventileerde ruimte, waar niet (continu) gewerkt wordt.
 

Toner en inkt

Het weggooien van toner- en inkjetcartridges zorgt voor een forse milieubelasting. Er zijn bedrijven die gebruikte cartridges opnieuw vullen en eventueel versleten onderdelen vervangen. Hiermee kan 10 tot 20 procent op de kosten worden bespaard en er is aanzienlijk minder schadelijk afval.
 

Tips

- Zet de PC uit als u hem langer dan een half uur niet gebruikt en doe de printer na gebruik uit.
- Als u diskettes gebruikt, neem dan 3,5" High Density-diskettes ('floppy's'). Ze gaan langer mee dan 5,25" diskettes en kunnen veel meer informatie opslaan. Beide typen worden uit milieubelastende stoffen gemaakt. Gebruik er dus zo weinig mogelijk.
- Schaf niet te snel een nieuwe pc aan; misschien is de oude nog aan te passen. Doet u hem toch weg, dan heeft een non-profit organisatie of buurthuis er mogelijk belangstelling voor. Of anders kan u wellicht terecht in een kringloopcentrum in uw buurt.
 

Meer informatie

- Informatiebladen  nr. 5, Papierbesparing, nr. 10, Kringlooppapier, nr. 25, Kantoorartikelen en nr. 45, Kopieer- en faxapparaten.
- De PC. Weg ermee? Met de afgedankte PC weer naar de verkoper, in Milieurama, nr 1995/ 12.
- Goede printers worden betaalbaar, in consumentengids, augustus 1996.
 

Adressen van bedrijven die computers terugnemen en recycleren

-  Eco PC Services, De Bosschaertstraat 117-1, 2020 Antwerpen; Tel. 03/216.28.86 (knapt afgedankte PC’s van bedrijven op, en verkoopt ze dan aan scholen.)
-  Koepel van de Vlaamse Kringloopcentra vzw, breughelstraat 31, 2018 Antwerpen, tel. 03/218.65.60
- Troy nv, Mechelen, 015/42.23.35
- VERTEX, Knokke-Heist, tel. 050/60.27.32
- BESRI, Gent, tel. 09/251.81.66
- RENOFE nv, Gent, tel. 09/251.32.53
- GENERAL RECYCLING SERVICES EUROPE bvba, Schoten, 03/658.22.60
- SIEMENS nv Dilsen, tel. 02/536.21.11
- VAN DALEN BELGIUM, Geel, Tel. 014/86.64.41
- VAN GANSEWINKEL, Kampenhout, Tel. 016/60.85.11
- APPLE COMPUTER BENELUX, Tel 02/474.42.68
- BEARL, Tel. 09/251.81.66
- DIGITAL EQUIPMENT, Tel 02/729.80.00


Lijst informatiebladenNaar het hoofdmenu