Rationeel elektriciteitsgebruik

Nagenoeg ieder van ons slikt wel eens als de rekening van de intercommunale die de elektriciteit verdeelt in de bus valt. Hoe hebben we ooit zoveel elektriciteit kunnen verbruiken? Het lijkt wel of we een gat in onze hand hebben.

Dat we iets kunnen doen aan die hoge rekeningen, daar hebben we allemaal al over gehoord, maar hoe doen we dat zonder aan comfort in te boeten en ons te veel moeilijkheden op de hals te halen? We staan er even bij stil, maar uiteindelijk komt er weinig van in huis tot de volgende rekening in de bus valt… Het lijkt allemaal zo ingewikkeld en omslachtig. Gewoontes veranderen is pijnlijk, maar het is vooral de eerste stap die moeite kost. Eens je de ‘klik’ hebt gemaakt, volgt de rest vanzelf.

Om effectief te kunnen optreden, moeten we uiteraard eerst en vooral ons energiegebruik kennen. Kennis is macht. Daarom doe je er goed aan, je elektriciteitsmeter in het oog te houden en de stand regelmatig te registreren. Weet je eigenlijk wel waar je elektriciteitsmeter staat?

Het globale energiegebruik (zonder vervoer) van een doorsneegezin in ons land wordt voor ongeveer de helft opgeslorpt door de verwarming van de woning, voor een tiende voor de productie van warm water en de rest nemen de elektrische toestellen voor hun rekening.

Het gebruik van elektrische energie voor de verwarming van je huis is compleet af te raden. Niet alleen betaal je je blauw, ook vanuit milieu-oogpunt is het een slechte keuze. De energieverliezen voor de omzetting en het transport van de elektriciteit zijn verschrikkelijk hoog.
 

Warm water

Ook voor de productie van warm water zijn er trouwens betere keuzes dan elektrische energie. Een gasgeiser met zelfonstekende elektrische waakvlam is bijvoorbeeld al heel wat interessanter.

Wie kiest voor een zonneboiler doet uiteraard nog een betere zaak. Met panelen op het dak wordt het water in een opslagvat opgewarmd. Zonlicht is daarvoor voldoende, de zon hoeft zelfs niet te schijnen. In onze zonarme streken is een bijverwarming op gas of elektriciteit wel aan te raden, maar toch draagt een zonneboiler bij tot een aanzienlijke reductie van de energiekosten.

Om het gebruik ervan aan te moedigen, keren verschillende gemeenten trouwens fikse premies uit. De tijd is al lang voorbij dat mensen met zonnepanelen op hun dak aanzien werden als excentriekelingen.

Door onze boiler niet te warm af te stellen (50 a 60°C volstaat ruimschoots), beperken we de warmteverliezen in de leidingen tussen de boiler en de warmwaterkranen. Bij het gebruik moeten we het warm water bovendien toch meestal mengen met koud water.

De warmteverliezen onderweg kunnen we beperken door de leidingen voldoende te isoleren en de afstand tussen de boiler en de aftappunten zo kort mogelijk te houden.
 

Verlichting

In ‘De Wakkere Consument’ nummer 8 van 22 december vorig jaar hadden we het al over de voor- en nadelen van diverse types lampen.

6 % van de elektriciteitsconsumptie van de gezinnen gaat naar de verlichting van de woning.

Vanuit milieu- en economisch standpunt gezien komen de spaarlampen er het meest voordelig uit.

Een klassieke gloeilamp verbruikt immers tot 5 keer meer energie dan een spaarlamp en heeft een levensduur die veel korter is.

Ook fluorescerende buislampen hebben een goed energierendement, maar ze hebben geen praktische afmetingen en verspreiden een onaangenaam licht. Je kunt je moeilijk een intiem dineetje voorstellen bij het licht van een buislamp. Dan kun je nog beter een kaars gebruiken.

Ook een doordachte inplanting van de lichten in huis en het gebruik van aangepaste armaturen dragen bij tot heel wat energiebesparing. Een basisverlichting vergt een brede verspreiding in de verlichte ruimte, terwijl je een aangename sfeerverlichting krijgt door weerkaatsing van het licht op een wand of een plafond. Om te werken heb je dan weer direct licht op het werkvlak (keukenaanrecht, schrijftafel, enzovoort) nodig.

Bleke en heldere plafonds, wanden en meubelen weerkaatsen het licht bovendien meer dan donkere en sombere kleuren, waardoor een helderder effect wordt verkregen en je minder sterke lampen nodig hebt.

Ook het regelmatig afstoffen van de verlichtingspunten en een doordacht gebruik van binnenvallend buitenlicht (het aanrecht en de schrijftafel zo dicht mogelijk bij een raam plaatsen) zorgen ervoor dat je minder moet verlichten.

Weet je trouwens waarom een dom blondje haar computer voor het raam zet? Omdat ze in Windows werkt... Nog niet zo gek, dat blondje.
 

Elektrische apparaten

In het vorige nummer van ‘De Wakkere Consument’ zijn we uitgebreid ingegaan op het Europees energie-etiket voor grote elektrische toestellen. Op het energie-etiket kan de consument in de winkel zien hoe hoog het elektriciteitsverbruik van elk apparaat is. Sinds 1 januari 1995 moeten alle koelkasten en diepvriezers voorzien zijn van zo’n etiket en sinds 1 oktober 1996 ook alle wasmachines. Er zijn zeven klassen, van zeer zuinige toestellen (klasse A) tot energievreters (klasse G). Wie een toestel van type A koopt, krijgt van zijn intercommunale elektricteitsleverancier een aankooppremie van enkele duizenden frank.

Maar ook heel wat kleine apparaten zijn mee verantwoordelijk voor onze elektriciteitsrekening.

Je geeft je er inderdaad geen rekenschap van, wat je allemaal aan elektro in huis hebt. Denk maar aan de broodrooster, het koffiezetapparaat, de mixer, het scheerapparaat, de telefoonbeantwoorder en zoveel ander elektrisch speelgoed...

De ergste van al zijn de verborgen stroomvreters. Steeds meer toestellen worden niet meer echt uitgeschakeld, maar worden in ‘stand by’ gezet en verbruiken ondertussen verder energie. Bovendien zijn heel wat van die apparaten uitgerust met verklikkerlichtjes en elektrische klokjes , zodat hun verbruik niet gering is.

Uit studies blijkt dat de meeste toestellen meer elektriciteit verbruiken gedurende de lange periode dat ze in stand by staan dan tijdens het gebruik. TV, video, microgolf, draadloze telefoons, faxtoestellen, hifi-installaties enzovoort… zijn allemaal samen verantwoordelijk voor bijna 10 procent van ons elektricteitsverbruik, terwijl ze niet eens gebruikt worden!

Het lijkt wel een scène uit een science-fictionfilm, zo’n donker huis waar alle bewoners slapen, terwijl een legertje apparaten zachtjes zoemt, knettert en tikt, terwijl niemand hen op dat moment nodig heeft.

Let er daarom bij aankoop op dat de toestellen ook werkelijk kunnen uitgeschakeld worden of plaats een schakelaar tussen de stekker en het toestel. Koop daarom beter geen programmeerbare toestellen of apparaten met een ingebouwd klokje.

'De Wakkere Consument' is het halfmaandelijs magazine van het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties. Het blad bekijkt het verbruik in het licht van de grote vraagstukken van onze tijd. Vanuit die optiek wordt ook heel wat aandacht besteed aan de relatie tussen verbruik en milieu.