Dit artikel verscheen in 'De Wakkere Consument'
nummer 39 (1 maart 1999) in de rubriek 'Jongeren'
|
WEGWIJS IN HET PROJECT « GROENE SCHOOL »
|
Om aan een Europese verordening te beantwoorden, heeft de Vlaamse
Gemeenschap het project GROENE SCHOOL opgezet.
Het project « Groene School » werd uitgewerkt
voor secundaire scholen. Voor de uitwerking van het project werden
tijdens de ontwikkelingsfase (93-95) acht pilootscholen vrij intens begeleid
door medewerkers van de VUB. De gekozen thema’s waren : energie, water,
afval, materialen, verkeer, groenvoorziening, keuken & kantine.
Vanaf het schooljaar 1997-98 werd de begeleiding van het project overgenomen
door AMINAL. Scholen die mee willen doen, hoeven niet van nul te beginnen!
AMINAL heeft een uitgebreide projectmap beschikbaar, met veel achtergrondinformatie,
voorbeelden, stappenplannen, checklists en een computerprogramma om je
eigen schoolmilieu door te lichten. Verdere ondersteuning tijdens het jaar
is inbegrepen.
De groene school zit in de lift
± 275 van de 1101 Vlaamse secundaire scholen streven dit jaar
naar het logo Groene School. Ze kiezen voor kleine of grote ingrepen op
een of meer domeinen of thema’s zoals hiervoor vermeld. Leerlingen en leerkrachten
en ouders werken er samen aan. Heel wat scholen zijn daar al mee bezig.
Milieukerngroepen van leerkrachten en leerlingen controleren het waterverbruik
op school, doen aanplantingen op en rond de speelplaats of engageren zich
om niet biologisch afbreekbare materialen zoveel mogelijk uit de school
te weren. Soms ontstaat een project binnen het project: van een complete
maaltijd klaarmaken met de hulp van slechts een emmer water tot kunst maken
uit colablikjes.
Ook besliste men het projectmateriaal aan te bieden aan de hogescholen
(vnl. departementen lerarenopleiding en milieuzorg) om toekomstige leerkrachten
reeds vertrouwd te maken met de milieueducatie, die een onderdeel vormt
van de te realiseren eindtermen en/of ontwikkelingsdoelen in het secundair
onderwijs van de 21ste eeuw.
Voor het schooljaar 2000-2001 ontwikkelt een interuniversitaire werkgroep
(VUB-KUL-UIA) een aangepast MZS (milieuzorgsysteem) voor TSO/BSO.
Milieuzorg
Voor milieuzorg op zich kan geïmplementeerd worden, dient zij
ingelast te worden in een samenhangend geheel van beleidsmatige, organisatorische
en administratieve maatregelen. Dat geheel is een milieuzorgsysteem; het
houdt dus een verregaande formalisering van milieuzorg in.
Een milieuzorgsysteem (MZS) op school is het systematisch samenhangend
geheel van maatregelen en voorzieningen, gericht op het inzicht krijgen
in, het voorkomen van en, waar dit niet mogelijk is, het beheersen van
de milieubelasting op school. Voor het welslagen van het MZS is het
noodzakelijk dat de verschillende schoolleden: leerlingen, leerkrachten,
directie, administratief personeel, onderhoudspersoneel, binnen de school
die zorg delen.
Waarom op school aan milieuzorg doen?
Milieuzorg op scholen kan gemotiveerd worden door de volgende argumenten:
-
Om het onderwijs geloofwaardig te laten zijn, moeten scholen zich richten
op voorbeeldgedrag;
-
Theoretische milieueducatieve pakketten kunnen, door de invoeren van een
MZS, omgezet worden in praktisch werk;
-
Door de schoolleden zelf actief te laten deelnemen aan de invoering van
een MZS in hun school, leren ze op een praktische wijze een milieuvriendelijker
gedrag te ontwikkelen;
-
Net als andere organisaties en bedrijven is de school milieuvervuilend:
ook scholen moeten hun verantwoordelijkheid nemen en initiatieven ontplooien
om die milieubelasting te verminderen.
Elementen van een MZS op schoolformaat
De scholen kunnen de milieupolitiek van bedrijven mits enige inhoudelijke
aanpassingen overnemen.
-
Een milieubeleidsverklaring (MBV) is een schriftelijke vastlegging
van de doelstellingen en het beleid op milieugebied door de schoolleiding.
Voor de school is de functie van de MBV signalerend, motiverend en taakstellend.
De MBV dient realiteitswaarde te bezitten: zij dient immers als basis voor
het milieuprogramma.
-
Een milieuprogramma is een (jaarlijks) programma van alle voorgenomen
activiteiten op milieugebied, opgesteld door de schoolleiding. Het vertaalt
de MBV in te treffen maatregelen en geeft de planning weer.
-
De integratie van de milieuzorg: dit komt neer op het aanwezig zijn
van een duidelijke en overzichtelijke organisatiestructuur en verdeling
van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden met betrekking tot milieuaangelegenheden.
-
Door het meten en registreren wordt inzicht verkregen in de milieubelasting
van de school op kwalitatief en kwantitatief vlak.
-
De interne controle is een systeem van inspecties en keuringen van
technische en organisatorische maatregelen en controle op naleving van
voorschriften, procedures en/of instructies. De controleresultaten zullen
in sommige gevallen een aanleiding zijn voor de bijstelling van eerder
gemaakte afspraken of gedragsvoorschriften.
-
De interne voorlichting en opleiding is gericht op de verschillende
groepen binnen de organisatie om de nodige deskundigheid, betrokkenheid
en motivatie te verkrijgen. Voor scholen zal hier vooral het educatieve
aspect een belangrijke rol spelen.
-
De interne en externe rapportage is het schriftelijk vastleggen
van het functioneren van het MZS. Via de schoolkrant, activiteitenkalender,
oudervergaderingen,… kunnen de verschillende schoolleden en externen op
de hoogte gebracht worden van het resultaat en de inspanningen.
-
Tijdens de doorlichting worden alle aspecten die de milieubelasting
bepalen, in kaart gebracht. Men onderscheidt hierin een milieuzorgaudit
(omvat grondige inventarisatie van alle aspecten van een gekozen thema)
en een onderhoudsaudit (periodiek) bijstellen en corrigeren van
de gekozen thema’s).
-
Wil jij ook dat logo Groene School? Wil je hulp bij een milieuproject?
Neem contact op met Animal (Administratie Milieu- Natuur- Land- en Waterbeheer
van het departement Leefmilieu en Infrastructuur van de Vlaamse Gemeenschap)
Project Groene School, Graaf de Ferraris-gebouw, Emile Jacqmainlaan 156
(bus 8), 1000 Brussel, tel.: (02)553 80 28, fax: (02)553 80 55.
-
Tien tips voor scholen om op afval en grondstoffen te besparen vind je
op de website van de OVAM, de Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het
Vlaamse Gewest: www.ovam.be. Op eenvoudige aanvraag kun je bij OVAM (Openbare
Afvalstoffenmaatschappij) voor het Vlaamse Gewest) uitgewerkte documentatie
krijgen: "Wie slim is, sorteert…", "Vergooi de aarde niet", "Vermijd afval".
Adres: OVAM, Kan. De Deckerstraat 22-26, 2800 Mechelen, tel.: (015)28 42
84, fax: (015)20 32 75.
-
Bij het WWF (Wereldnatuurfonds) kom je alles te weten over educatieve reservaten
en waterbronprojecten: tel.: (02)340 09 70, www.panda.org.
-
De JNM (Jeugdbond voor Natuurstudie en Milieubescherming) verzorgt (ook
op scholen) lezingen en workshops over natuurbeheer. Bel op maandag of
dinsdag naar (09)223 47 81.
-
Jeugd en Wetenschap organiseert (tegen 120 frank per persoon) natuurateliers
op school. Geïnteresseerd? Bel (075)75 15 48.
-
Bij Dynamo 2 (departement Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap) kun je
groene projecten indienen om in aanmerking te komen voor financiële
ondersteuning. Vervaldatum: 15 mei. In de Dynamo 2-map van je directeur
vind je meer informatie.Ook telefonisch aan te vragen op (02)211 45 62.
Dit dossier wordt op het OIVO opgevolgd door de Dienst Opvoeding van
de Jonge Consument.
Redactie: Marcella Dekeyzer
Eindredactie: Frieda Laevaerts
'De Wakkere Consument' is het halfmaandelijs magazine
van het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties.
Het blad bekijkt het verbruik in het licht van de grote vraagstukken van
onze tijd. Vanuit die optiek wordt ook heel wat aandacht besteed aan de
relatie tussen verbruik en milieu.
Abonnementsvoorwaarden en
proefnummers:
OIVO
Riddersstraat 18 -
1050 BRUSSEL
tel: 02/547.06.11 -
fax: 02/547.06.01
email: crioc_oivo@skynet.be
http://www.oivo-crioc.org/nl/service/journal.htm