Tegen elke plaag is een kruid gewassen

Milieusparende middelen tegen onkruid en schadelijke dieren

Wat de een onkruid noemt, vindt de ander en prachtige plant. En een mol kan je wel het bloed onder de nagels vandaan halen, maar is in wezen een nuttig dier. Het is de mens die bepaalt wat nuttig en wat schadelijk is en dat oordeel wijkt nogal eens af van de natuurlijke gang der dingen. Als je dan toch wil ingrijpen, kun je de schade voor het milieu maar best zoveel mogelijk beperken.

De preventieve aanpak is nog altijd de beste en dat houdt in dat je huis en lijf schoonhoudt. Regelmatig poetsen geeft ongewenste gasten geen kans om zich te nestelen, al wordt er wel eens gezegd dat met name spinnen bij voorkeur gastheren uitkiezen die veel water verbruiken. Spinnen zijn trouwens je beste bondgenoten in het bestrijden van muggen en ander lastig ongedierte. Pissebedden, duizendpoten en oorwormen zijn "de mannen van de vuilkar", want ze ruimen rottend materiaal op. Hele kolonies zijn natuurlijk niet leuk, maar op schone en droge plaatsen houden ze het toch niet lang uit.

Huurlingen

Ook in de tuin kun je een aantal huurlingen inzetten om ongewenste immigratie in te dijken. De Tagetesbloem, bijvoorbeeld, (het populaire oranje Afrikaantje of "stinkerdje"), lokt wormen aan die veel schade berokkenen aan de wortels van andere planten. Eén lieveheersbeestje verslindt in zijn leven ruim drieduizend bladluizen. Maar heb je al eens geprobeerd om die sympatieke kevertjes met de luizen van je rozenstruiken te verleiden? We kennen iemand die ze met grote moeite in het park ging vangen en ze teder op haar rozenstruiken deponeerde… om de volgende dag vast te stellen dat alle kevertjes gevlogen waren! Je kunt bladluizenplagen ook bestrijden met zelfgemaakte brandnetelgier, een behandeling die dan wel om de paar dagen moet worden herhaald. Laat een flinke portie fijngehakte brandnetels (met handschoenen geplukt) één tot twee weken staan in een emmer water (dit gaat stinken!) en voeg een eetlepel groene zeep toe. Voor gebruik moet je dit mengsel zeker tien keer verdunnen.

Slakken kun je vangen met ingegraven jampotjes, half gevuld met bier of suikerwater. De zuipschuiten komen er 's nachts op af en verdrinken. Leg deze drenkplaatsen echter niet te dicht bij je moestuin aan, want je loopt kans dat de aantrekkingskracht van je groenten toch groter blijkt. Overal heb je geheelonthouders.

Je kunt de slakken ook uit de zaaibedden houden door er as, dennennaalden, gemalen schelpen of geprakte eierschalen rond te strooien. Slakken houden niet van piercing.

Nuttig maar lastig

De nuttige mol eet vooral parasieten en zijn gangen draineren je gazon. Helaas maken ze er ook een maanlandschap van. Zo je absoluut een biljartlaken wil, kun je best enkele keizerskronen planten. De mol heeft er een bloedhekel aan en het is nog een prachtige bloem ook.

Omdat de mol steeds op dezelfde tijdstippen aan de oppervlakte komt, legt een tuinier zich wel eens in hinderlaag, het geweer in de aanslag. Verwijder dan eerst de poes, want die helpt je van muizen af. Al moet je er wel tegen kunnen dat ze geregeld een (half)dode muis of rat aan je voeten komt deponeren. Katten kunnen nou eenmaal maar niet begrijpen dat wij te teergevoelig zijn om hun executies openlijk te prijzen.

Mieren zijn buitengewoon nuttige dieren. Het wordt echter wel vervelend als ze in een constante stroom je keuken aandoen. Dan heb je beslist een spoor van etensresten uitgezet. Hou grote schoonmaak, dan zoeken de snoepers misschien een andere snackbar.

Ongewenst

Kakkerlakken krijgen helemaal geen kwartier. Eén kakkerlak moet genoeg zijn om de alarmklok te luiden. Waarschuw de buren en roep desnoods professionele hulp in, anders durf je binnenkort het licht niet meer uitdoen.

Vlooien zijn een brandend probleem. Op dit ogenblik bestaat er slechts één werkelijk effectieve methode, die de voortplantingscyclus van het ongedierte op het juiste moment onderbreekt. Je dierenarts garandeert absoluut succes, maar het is wel erg duur. Alles is echter te verkiezen boven een huis dat vergeven is van de vlooien, want op de duur krioelt zelfs het kamerbreed tapijt (en de stofzuigerzak) ervan. En dierenvlooien trekken dan wel hun neus op voor menselijk voedsel, maar ze kunnen je benen toch in een bloederig speldenkussen veranderen. Shampoos en vlooienbanden zijn weggegooid geld; de vlooien zijn er al generaties lang resistent tegen. En wat te zeggen over de methode om vlooien te vangen door een kaars te branden in een lage bak met water, wat afwasmiddel en slaolie? Het lijkt op een recept van de heksen van Macbeth, maar het is toch serieus bedoeld. De vlooien zouden naar het licht springen, in het water belanden en verdrinken. Het afwasmiddel en de olie voorkomen dat ze blijven drijven, want het is aartsmoeilijk om vlooien te verdrinken. Nogal omslachtig, als u het ons vraagt.

Het dossier "Stop de plaag!" van ir. Paul Van Cappellen (OIVO) bevat gelukkig nog tal van andere tips die bruikbaar en efficiënt zijn, al moet je er wel rekening mee houden dat de inzet van milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen vaak arbeidsintensief is, dat de werking trager is en dat de resultaten minder opvallend zijn.

Bijkomende informatie: Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze (VELT). Voor een lijst van plaatselijke afdelingen: Uitbreidingsstraat 392c, 2600 Berchem, 03/281.74.75.

'De Wakkere Consument' is het halfmaandelijs magazine van het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties. Het blad bekijkt het verbruik in het licht van de grote vraagstukken van onze tijd. Vanuit die optiek wordt ook heel wat aandacht besteed aan de relatie tussen verbruik en milieu.