De Wakkere Consument
 Dit artikel verscheen in 'De Wakkere Consument' nummer 34 (21 december 1998) in de rubriek 'Jongeren'

"Minder afval op school"
 

Afvalvoorkoming is een thema dat zich zeer goed leent om binnen scholen in concrete acties te vertalen. Heel wat Vlaamse scholen blijken trouwens al op een zeer actieve manier rond afvalvoorkoming en -sortering te werken. Het thema past zeer goed binnen de specifieke milieu-educatie en ook de eindtermen en het schoolreglement bieden een goed kader om afvalvoorkoming te stimuleren. Afvalvoorkoming en selectieve inzameling zijn trouwens belangrijke prioriteiten in het globale afval- en milieubeleid van de Vlaamse overheid. In het lager onderwijs organiseert men beduidend meer afvalprojecten dan in het middelbaar onderwijs.

Afvalvoorkoming (in de praktijk) betekent dat directie, leerkrachten, leerlingen, ouders en andere betrokkenen zich inzetten om minder afval te maken, om aandacht te hebben voor duurzame producten en hergebruik. Invoeren van afvalzorg op school vraagt echter een planmatige aanpak.

Doelstelling

De doelstelling van het opzetten van afvalpreventie-acties binnen scholen is tweevoudig:

  1. Door kinderen actief te betrekken bij afvalvoorkoming en afvalsortering, kan een afvalvoorkomingsattitude en -gedrag aangeleerd worden.
  2. Via de kinderen kunnen de ouders gemotiveerd worden tot een actief avalvoorkomingsgedrag thuis.
Welke acties kunnen op school ondernomen worden?

Onder impuls van directie of leerkrachten kan in de school nagegaan worden rond welke thema’s een actie opgezet kan worden.

Organisatie

Scholen kunnen initiatieven nemen tot acties rond afvalvoorkoming en afvalsortering. Gemeenten kunnen in dit geval een stimulerende, informerende en ondersteunende rol spelen.

Gemeenten kunnen ook het initiatief nemen om scholen tot acties aan te zetten, bijv. door het inrichten van een scholenmilieuweek, het aanmaken van een scholenmap of het betrekken van scholen bij gemeentelijke afvalmanifestaties. Belangrijk is dat binnen de school een aantal vaste leerkrachten elk afvalproject opvolgen en dat de verschillende acties ingepast worden in een schooljarenplanning.

Wanneer de gemeente en de scholen elkaar informeren over geplande acties, wordt maximale samenwerking mogelijk en kunnen initiatieven zoveel mogelijk op elkaar afgestemd worden.

In Hasselt werd de daad bij het woord gevoegd!

In september ‘98 tekenden op het Hasseltse stadhuis 31 van de 42 Hasseltse scholen - samen goed voor 15.000 leerlingen - een milieuovereenkomst met de stad om de afvalberg drastisch aan te pakken. Aan elke school van het lager, buitengewoon en middelbaar onderwijs werd de mogelijkheid geboden om, naargelang de inspanningen die de school wil doen om minder afval te produceren, te kiezen voor een ‘small’, ‘medium’ of ‘large’ maatregelenpakket in het schooljaar ‘98-’99.

De stad Hasselt omschreef duidelijk een reeks afvalpreventiemaatregelen. De gevraagde inspanningen gaan van dubbelzijdig gebruik van papier, tot het installeren van een compostvat en de milieuvriendelijke organisatie van schoolfeesten. Daarnaast werd er ook een handleiding met concrete raadgevingen en tips voor elke maatregel uitgewerkt.

Voor het ‘small’ pakket schreven zeven scholen in. Achttien scholen willen ook de brooddoos terug invoeren en het compostvat gebruiken; zij ondertekenen het charter voor het ‘medium’ pakket. Zes scholen willen nog minder afval produceren, en ook hun schoolevenementen afvalarm organiseren. Zij doen mee met het ‘large’ pakket. In totaal willen 31 van de 42 scholen in Hasselt inspanningen leveren op afvalgebied. Een heel bemoedigend resultaat!

Naast een uitgebreide logistieke ondersteuning vanwege de stadsdiensten, kunnen de scholen ook een financiële beloning verdienen. Afhankelijk van het gekozen pakket kan de school respectievelijk 10 000, 20 000, of 50 000 BEF aan toelage krijgen.

Om het geheel een formeel karakter te geven, zal de stad Hasselt met de scholen die aan afvalpreventie doen, een "milieuovereenkomst voor minder afval op school" onderschrijven. Deze afvalafspraak varieert naargelang de school kiest voor het small, medium of large pakket.

Door het nauwkeurig uitvoeren van de gekozen acties, zal de school in kwestie naderhand beloond worden met het milieulogo "afvalarme school".

Wij vinden dat dit initiatief ook in de rest van Vlaanderen moet aanslaan!

..last but not least

10 OM TE DOEN!

Tien nuttige tips voor minder afval op school


 
1. Koop alleen wat je echt nodig hebt

Het ziet er wel allemaal leuk uit, maar misschien kan je het missen. Als je alleen het noodzakelijke koopt, voorkom je heel wat afval.

6. Gebruik gerecycleerde producten

Gerecycleerde producten betekenen minder verspilling van grondstoffen. Er is al heel wat keitof gerecycleerd schoolmateriaal te koop zoals blocnotes, mappen, stiften,...

2. Kies voor losse producten

Verpakking wordt onmiddellijk afval en is vaak overbodig. Kijk alleen uit naar losse producten zoals een pen, stift, lat, lijmstift, penseel... Een product met twee of meer verpakkingen laten we zeker liggen!

7. Wees zuinig op papier

Het meeste papier wordt slechts langs één kant gebruikt. Maar de achterzijde van een beschreven blad kan best nog dienst doen voor kladwerk.

3. Wat langer meegaat, wordt minder snel weggegooid

Nogal logisch, dat een duurzaam product pas veel later bij het afval terecht komt. Mits zorgvuldig gebruik kunnen een kwalitatieve schooltas, een duurzame pennenzak of een degelijke lat verscheidene schooljaren blijven dienen.

8. Creatief oplappen, een tweede leven

Oude ringmappen en schoolboeken kunnen best een tweede leven aan. Geef ze desnoods een nieuw uitzicht met restjes behangpapier, een lapje stof of gebruikte geschenkverpakkingen, foto’s uit tijdschriften...

4. Het omhulsel kan nog dienen

Als je hervulbare pennen, en stiften of vulpotloden koopt, dan moet je alleen maar de vulling vervangen. De houder is immers nog niet versleten.

9. De schoolmaaltijd zonder afval

Gebruik bij voorkeur een brooddoos en een drinkbus in plaats van wegwerpverpakkingen. Fruit moet niet eens verpakt worden en is bovendien gezond.

5. Vermijd schadelijke stoffen

Heel wat schoolmateriaal bevat gevaarlijke stoffen. Nochtans bestaan er alternatieven zoals correctie-vloeistof op basis van alcohol, inkt op basis van water en rekenmachientjes op zonne-energie.

10. Milieubewust naar school

Als je te voet, per fiets of met het openbare vervoer naar school komt, dan is er minder brandstof nodig en komen er minder uitlaatgassen in de lucht. Word je toch met de auto gebracht, laat je ouders dan een beurtrol afspreken met andere ouders.

Graag horen wij van u reacties, opmerkingen, bedenkingen over uw ervaring met afvalzorg op school. Hiervoor kunt u zich richten tot:

De Dienst Opvoeding Jonge Consumenten, Riddersstraat 18, 1050 Brussel,

op het nummer: 02/547.06.44 - Marcella Dekeyzer.


De Wakkere Consument

'De Wakkere Consument' is het halfmaandelijs magazine van het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties. Het blad bekijkt het verbruik in het licht van de grote vraagstukken van onze tijd. Vanuit die optiek wordt ook heel wat aandacht besteed aan de relatie tussen verbruik en milieu.

Abonnementsvoorwaarden en proefnummers:

OIVO
Riddersstraat 18   -   1050 BRUSSEL
tel: 02/547.06.11   -   fax: 02/547.06.01
email: crioc_oivo@skynet.be
http://www.oivo-crioc.org/nl/service/journal.htm