50 VRAGEN

 
een antwoord op al uw vragen over vlees, vis, gevogelte, wild, konijnen,...


 
 
20

 
 
Het gebruik van groeibevorderaard is bij wet verboden.
Toch circuleren er een reeks van deze stoffen. Welke?

 


 

In de veeteelt worden illegale producten gebruikt om de "groei te stimuleren". Ze worden in de volksmond vaak samengevat onder de noemer "hormonen". Nochtans is het belangrijk een onderscheid te maken tussen de verschillende producten omdat ze een verschillend effect hebben. 

Vanuit wetenschappelijk oogpunt onderscheidt men grofweg vier groepen: de geslachtshormonen, de schildklierremmers, de corticosteroïden en de herverdelers of beta-agonisten.  Sommige stoffen kunnen onder de term "anabolica" gegroepeerd worden omwille van het anabool effect. Dit is de eigenschap om de weefselopbouw en voornamelijk de eiwitopbouw te stimuleren. Dit komt tot uiting in een grotere spieraanzet. 

a) Geslachtshormonen

Bij deze hormonen onderscheidt men lichaamsvreemde en lichaamseigen hormonen. 

Lichaamseigen of natuurlijke hormonen worden aangemaakt door verschillende klieren in het lichaam en komen van nature in het vlees voor. Ze kunnen echter ook kunstmatig worden aangemaakt en aan het vee als groeibevorderaar worden toegediend. 
De meest gebruikte zijn testosteron (mannelijk geslachtshormoon), progesteron (zwangerschapshormoon) en oestradiol (vrouwelijk geslachtshormoon). 

Lichaamsvreemde of synthetische hormonen worden niet natuurlijk aangemaakt  door het lichaam en komen niet van nature in het vlees voor. Zij bootsen het effect van lichaamseigen hormonen na. 
Het bekendste lichaamsvreemd hormoon is ongetwijfeld DES (diethylstilboestrol), een "vrouwelijk" hormoon dat lange tijd als geneesmiddel toegelaten was, maar later verboden werd toen bleek dat het kanker kan verwekken. 

b) Schildklierremmers

Dit zijn producten, ook anti-hormonen genoemd, die de normale werking van de schildklier onderdrukken. Als de schildklier het laat afweten, nemen de weefsels meer water en meer vet op, met voor de veeteelt als "interessant" economisch gevolg dat de dieren zwaarder worden. 

c) Corticosteroïden

Deze stoffen worden in de menselijke en diergeneeskunde gebruikt voor hun ontstekingsremmende werking. Ze worden sinds enige tijd gebruikt - zeg maar misbruikt - om het gewicht van de dieren te verhogen door de vochtophoping in de spieren. In feite wordt eiwit vervangen door vocht in de cellen. 
Ze kunnen via de voeding worden toegediend, zodat ze geen priksporen nalaten. 

d) Herverdelers of beta-agonisten

Dit zijn stoffen die in de veeartsenij o.a. gebruikt worden ter bestrijding van ademhalingsstoornissen. De hormonenfanaten kregen echter hun effect als groeibevorderaar in de gaten, namelijk het verminderen van de hoeveelheid vetten en het toenemen van het eiwitgehalte in het spiervlees. 
De bekendste herverdeler is clenbuterol. Herverdelers worden eveneens aan het voedsel toegevoegd (zodat de toediening geen sporen nalaat) en verdwijnen snel uit het lichaam. 

Cocktails zijn combinatiepreparaten van meerdere groeibevorderaars. Ze zijn moeilijk op te sporen en kunnen een groter effect hebben dan een hogere dosis van één product. Zo wordt de werking van vrouwelijke geslachtshormonen versterkt door de gelijktijdige toediening van mannelijke en zwangerschapshormonen. 

Antibiotica (van biologische herkomst of van scheikundige aard) worden op grote schaal gebruikt in de moderne intensieve veehouderij. Enerzijds worden zij aangewend als geneesmiddel om redenen van therapeutische (om de ziekten te genezen) en preventieve aard (ter bescherming tegen ziekten). Anderzijds is een beperkt aantal antibiotica wettelijk toegelaten als toevoegmiddel in het veevoeder. 
Toch levert hun gebruik risico's op voor de gezondheid van de dieren en van de mens. 
Het is dus van cruciaal belang de volgende aspecten te respecteren: 
de lijst van de toegelaten antibiotica; 
de administratieve modaliteiten; 
de wachttijden tussen het toedienen van het geneesmiddel en het slachten van het behandeld dier. 

 


 

vorige vraagvolledige inhoudstafelvolgende vraag

andere publicatieshome pagina ecolijn


Deze vraag/antwoord-fiche is een uittreksel uit de brochure "50 vragen van de consument: een antwoord op al uw vragen over vlees, vis, gevogelte, wild, konijnen,..."
De brochure is een realisatie van het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties, op vraag van de Minister van Volksgezondheid en in samenwerking met het Instituut voor Veterinaire Keuring. (1996) 
 



 
 

De volledige brochure is gratis te verkrijgen bij het

Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties (OIVO)
Riddersstraat 18
1050 Brussel
Tel: 02/547.06.11
Fax: 02/547.06.01

of bij het 

Instituut voor Veterinaire Keuring (IVK)
Wetstraat 56 
1040 Brussel 
Tel.: 02/287.02.67 

 

naar boven