Alle perstypes door elkaar genomen
| Perstype |
aantal reclames
|
aantal groene reclames
|
percentage groene reclame
|
Totaal
|
| Nederlandstalige algemene pers |
2322
|
279
|
12%
|
12,5%
|
| Franstalige algemene pers |
1823
|
241
|
13,2%
|
|
| Nederlandstalige vrouwenbladen |
1232
|
182
|
14,8%
|
15,3%
|
| Franstalige vrouwenbladen |
2088
|
327
|
15,7%
|
|
| Totaal |
7465
|
1029
|
13,78%
|
|
De percentages groene reclame liggen hoger in de vrouwenbladen (15,3%)
dan in de algemene pers (12,5%).
In 1993 was dat ook al zo : 9,67% groene reclames in de vrouwenbladen
tegenover 7,9% in de algemene pers. Maar we stellen ook vast dat er een
stijging is van de totale percentages in de algemene pers en de vrouwenbladen,
alsook van het algemene totaal : van 8,58% in 1993 naar 13,78% in 1996.
Het verschil in hoeveelheid groene reclames tussen Franstalige en Nederlandstalige
bladen is erg klein (wat overeenstemt met de bevindingen van 1993).
Franstalige en Nederlandstalige algemene pers (week- en maandbladen)
De tellingsresultaten zijn in de tabellen 1 en 2 (zie verder) op een
rijtje gezet.
Het percentage groene reclames in de Franstalige pers (13,2%) ligt iets
hoger dan in de Nederlandstalige pers (12%). Als het gaat om het aantal
reclameboodschappen en groene reclames in absolute cijfers wordt de Franstalige
pers evenwel door de Nederlandstalige pers overtroffen.
Onder de Franstalige bladen zijn Notre Temps en Le Ligueur
de tijdschriften met het grootste percentage aan groene reclames (respectievelijk
18,6% en 18,5%) ; Moustique, dat in 1993 nog koploper was, is naar
de derde plaats verwezen (met 15,5%). Een verklaring voor die evolutie
is niet ver te zoeken : aangezien Notre Temps en Le Ligueur zich
respectievelijk tot ouderen en gezinnen richten, dit is een publiek dat
uitgesproken bezorgd is om gezondheid en welzijn, is het normaal dat de
genoemde bladen op dat punt aan de leiding staan.
Op het vlak van het aantal reclames en groene reclames in absolute
cijfers is Le Vif evenwel nog altijd (net als in 1993) de marktleider.
Onder de Nederlandstalige bladen zijn het Onze Tijd en De
Bond (de respectieve tegenhangers van Notre Temps en Le Ligueur)
die met 22% en 14,9% die de eerste plaats innemen. De kampioen van '93,
te weten Humo, komt ex aequo met Knack op de tweede plaats. Knack
blijft trouwens de koploper inzake aantal reclames en groene reclames in
absolute cijfers.
Franstalige en Nederlandstalige pers (week- en maandbladen)
De tellingsresultaten zijn terug te vinden in de tabellen 3 en 4 hierna.
Er moet met enig voorbehoud omgesprongen worden met de resultaten die
hierna volgen : doordat de meeste vrouwenbladen maandelijks verschijnen
en de studie maar drie maanden beslaat, beschikken wij voor die bladen
immers maar over drie tellingsresultaten.
We stellen niettemin vast dat het percentage groene reclames in de Franstalige
pers (15,7%) iets hoger ligt dan in de Nederlandstalige pers (14,8%).
Onder de Franstalige bladen publiceert Cosmopolitain het grootste
percentage groene reclames (20,4%) ; de kampioen van '93, Flair,
komt op de tweede plaats (met 16,1%). Het is in het blad Elle dat
men het grootste aantal reclames en groene reclames in absolute cijfers
vindt.
Onder de Nederlandstalige bladen, als het gaat om het percentage groene
reclames, komt Feeling op de eerste plaats (19%) en Flair
op de tweede plaats (17,8%), gevolgd door Elga, de koploper in '93,
met 16,4%. Het is ook het blad Flair dat het grootste absolute aantal
reclames en groene reclames publiceert.
NEDERLANDSTALIGE ALGEMENE PERS (1)
| |
|
1ste week
|
2de week
|
3de week
|
4de week
|
5de week
|
6de week
|
7de week
|
8ste week
|
9de week
|
10de week
|
11de week
|
12de week
|
13de week
|
TOTA |
LEN |
| Humo |
Recl.
G.Recl.
|
24
8
|
28
4
|
30
5
|
46
6
|
36
5
|
27
4
|
35
5
|
25
4
|
37
2
|
37
2
|
24
1
|
21
1
|
19
2
|
389
49
|
12,5% |
| Knack |
Recl.
G.Recl. |
75
12
|
75
7
|
109
20
|
89
10
|
102
17
|
66
12
|
51
3
|
71
9
|
70
5
|
70
5
|
81
9
|
59
8
|
67
6
|
985
123
|
12,5% |
| Onze Tijd |
Recl.
G.Recl. |
25
5
|
|
|
|
39
11
|
|
|
|
|
18
2
|
|
|
|
81
18
|
22,0% |
| De Bond |
Recl.
G.Recl. |
24
5
|
22
4
|
25
3
|
31
4
|
23
4
|
22
4
|
31
2
|
21
4
|
19
3
|
26
6
|
19
2
|
18
3
|
26
2
|
307
46
|
14,9% |
| Trends |
Recl.
G.Recl. |
50
1
|
42
5
|
49
5
|
44
3
|
42
5
|
38
2
|
50
7
|
41
1
|
39
2
|
56
4
|
44
5
|
40
2
|
25
1
|
560
43
|
7,6%
|
| TOTALEN |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2322
279
|
12,0% |
FRANSTALIGE ALGEMENE PERS (2)
| |
|
1ste week
|
2de week
|
3de week
|
4de week
|
5de week
|
6de week
|
7de week
|
8ste week
|
9de week
|
10de week
|
11de week
|
12de week
|
13de week
|
TOTA |
LEN |
| Moustique |
Recl.
G.Recl. |
21
6
|
22
2
|
23
3
|
30
4
|
28
4
|
23
4
|
26
2
|
27
8
|
28
2
|
29
6
|
17
1
|
16
3
|
13
1
|
303
47
|
15,5%
|
| Notre Temps |
Recl.
G.Recl. |
32
6
|
|
|
|
45
11
|
|
|
|
|
24
2
|
|
|
|
101
19
|
18,8% |
| Trends |
Recl.
G.Recl. |
40
2
|
33
3
|
40
5
|
38
3
|
51
4
|
25
2
|
38
6
|
54
1
|
30
3
|
43
4
|
32
5
|
32
2
|
20
1
|
476
41
|
8,6% |
| Le Ligueur |
Recl.
G.Recl. |
13
1
|
19
6
|
19
1
|
18
5
|
22
6
|
21
3
|
14
4
|
22
3
|
18
4
|
25
3
|
11
2
|
11
2
|
13
2
|
226
42
|
18,6%
|
| Le Vif |
Recl.
G.Recl. |
54
10
|
52
5
|
61
9
|
43
6
|
62
8
|
60
10
|
61
11
|
50
7
|
61
5
|
49
4
|
55
8
|
53
6
|
56
3
|
717
92
|
12,8% |
| TOTALEN |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1823
241
|
13,2%
|
NEDERLANDSTALIGE VROUWENBLADEN (3)
| |
|
1ste week
|
2de week
|
3de week
|
4de week
|
5de week
|
6de week
|
7de week
|
8ste week
|
9de week
|
10de week
|
11de week
|
12de week
|
13de week
|
14de week
|
TOTA |
LEN |
| Cosmopolitain |
Recl.
G.Recl.
|
?
|
|
|
|
83
12
|
|
|
|
|
64
4
|
|
|
|
42
2
|
189
18
|
9,5%
|
| Elga |
Recl.
G.Recl.
|
76
19
|
|
|
|
115
17
|
|
|
|
|
77
8
|
|
|
|
|
268
44
|
16,4%
|
| Feeling |
Recl.
G.Recl.
|
64
17
|
|
|
|
80
13
|
|
|
|
|
49
7
|
|
|
|
|
193
37
|
19,0%
|
| Flair |
Recl.
G.Recl.
|
30
7
|
34
7
|
38
4
|
33
8
|
43
7
|
48
12
|
40
7
|
37
5
|
35
5
|
21
3
|
22
4
|
20
3
|
25
4
|
|
426
76
|
17,8%
|
| Marie-Claire |
Recl.
G.Recl.
|
?
|
|
|
|
85
5
|
|
|
|
|
50
1
|
|
|
|
21
1
|
156
7
|
4,5%
|
| TOTALEN |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1232
182
|
14,8%
|
FRANSTALIGE VROUWENBLADEN (4)
| |
|
1ste week
|
2de week
|
3de week
|
4de week
|
5de week
|
6de week
|
7de week
|
8ste week
|
9de week
|
10de week
|
11de week
|
12de week
|
13de week
|
14de week
|
TOTA |
LEN |
| Cosmopolitain |
Recl.
G.Recl.
|
72
19
|
|
|
|
108
18
|
|
|
|
|
90
18
|
|
|
|
|
270
55
|
20,4%
|
| Elle |
Recl.
G.Recl.
|
56
12
|
48
11
|
42
10
|
60
8
|
53
6
|
100
10
|
56
11
|
65
7
|
68
7
|
73
9
|
41
5
|
52
9
|
34
7
|
|
748
112
|
15,0%
|
| Flair |
Recl.
G.Recl.
|
27
7
|
28
5
|
27
5
|
34
8
|
62
6
|
42
2
|
38
8
|
45
6
|
26
5
|
25
3
|
25
4
|
20
3
|
18
5
|
|
417
67
|
16,1% |
| Gaël |
Recl.
G.Recl.
|
72
12
|
|
|
|
103
15
|
|
|
|
|
80
8
|
|
|
|
|
255
35
|
13,7% |
| Marie-Claire |
Recl.
G.Recl.
|
133
20
|
|
|
|
145
23
|
|
|
|
|
120
15
|
|
|
|
|
398
58
|
14,6% |
| TOTALEN |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2088
327
|
15,7%
|
Productklassen waarop de groene reclame zich concentreert
| Productklassen |
Absolute hoev.
groene reclames
|
Percentage
groene reclames
|
| Cosmetica |
216
|
21,0%
|
| Voeding |
205
|
19,9%
|
| Auto's |
122
|
11,8%
|
| Toerisme |
99
|
9,6%
|
| Informatica |
74
|
7,2%
|
| Gezondheidsproducten |
73
|
7,1%
|
| Elektrische huishoudapparaten |
68
|
6,6%
|
| Huis-decoratie |
37
|
3,6%
|
| Kleding |
34
|
3,3%
|
| Diensten |
27
|
2,6%
|
| Varia |
26
|
2,5%
|
| Papier |
17
|
1,6%
|
| Energie |
13
|
1,3%
|
| Bouw(materialen) |
10
|
1,0%
|
| Tuinieren |
6
|
0,6%
|
| Uurwerken-juwelen |
2
|
0,2%
|
| |
|
|
| Totaal |
1029
|
100,0%
|
Milieuargumenten worden voor uiteenlopende producten gebruikt : zoals
u hierboven ziet, hebben wij in ons onderzoek 16 productklassen gevonden
waarvoor "groene" argumenten worden ingeroepen.
We hebben voor elke productklasse het aantal groene reclames eruit gelicht
en ze in dalende orde geklasseerd ; we hebben eveneens per productklasse
het percentage groene reclames in verhouding tot het totale aantal reclames
berekend.
Onze conclusie is dat milieuargumenten heel erg in trek zijn in reclame
voor cosmetica, maar ook voor voeding.
Als we weten dat het grootste percentage groene reclames in 1993 betrekking
had op de autosector, is er dan een verklaring te geven voor die verschuiving
?
Gemakkelijk : in 1993 was de aanwezigheid van een katalysator (nieuwe
technologie) het belangrijkste milieuargument in de autosector ; aangezien
de normen inzake uitlaatgassen vandaag de dag zo streng zijn dat nagenoeg
alle auto's met een katalysator zijn uitgerust, geldt dat element niet
langer als een bonus.
In de sectoren van "cosmetica" en "voeding" is de overgang van milieu-
naar gezondheidsargumenten ("alles wat uit een beschermd milieu komt, is
gezond") duidelijk merkbaar.
|
| Algemeen
In de tabellen die volgen (nr. 5 tot 20) wordt voor elk merk binnen
elke productklasse het soort groene boodschap gesitueerd :
-
visueel (beeld, kleur) ;
-
geschreven (slogan, argument).
Er staat eveneens in aangegeven hoeveel groene reclames we tijdens de studieperiode
hebben gevonden.
Resultaten per productklasse
Cosmetica
Er bestaat een afzonderlijke wetgeving inzake reclame voor cosmetica
(K.B. van 10 mei 1978 - B.S. 1/9/1978 ; meest recent aangepast door K.B.
van 18 oktober 1994 - B.S. 14/12/94). Die wetgeving verbiedt elke vorm
van misleidende reclame, alsook het toekennen van curatieve of profylactische
eigenschappen die exclusief voor geneesmiddelen zijn voorbehouden.
We stellen vast dat er opvallend veel gebruik wordt gemaakt van geschreven
tekst en van kleur. De argumenten en slogans die we het vaakst in cosmeticareclame
terugvinden, hebben betrekking op de samenstelling (productiefase) van
de producten :
-
op basis van fruitzuren
-
op basis van plantenextracten
-
op basis van thermaal plankton
-
op basis van natuurlijke elementen.
Hierbij wordt uitgegaan van de vergelijking natuur = gezondheid.
Yves St.-Laurent en Phytosolba zijn de enige merken die meer nadruk
leggen op een ander aspect dan op het product, namelijk op de verpakking.
Zo verwijst Yves St.-Laurent naar zijn "hervulbare make-updozen". Phytosolba
vermeldt in de reclame dat zij "groene verpakkingen (aluminiumtubes en
glazen flacons)" gebruiken, terwijl de aluminiumproductie in feite erg
milieuvervuilend en energiebehoevend is en glas enkel een ecologisch alternatief
is als het selectief ingezameld en hergebruikt of gerecycleerd wordt (iets
waar Phytosolba zich niet toe verbindt). In elk geval bestaat er geen ecobalans
die de verschillende cosmeticaverpakkingen vergelijkt.
In heel wat cosmeticareclames (Nivea, l'Oréal, Garnier, St.-Laurent)
wordt de aanwezigheid van fruitzuren (AHA) als een voordeel afgeschilderd.
De basisstoffen, die wel degelijk van natuurlijke oorsprong zijn, zijn
echter even goed irriterend voor de huid ; daarenboven zijn hun effecten
op lange termijn (zoals versnelde verouderingsverschijnselen) onbekend.
Eén trend wordt in deze sector wel bevestigd : de opkomst van
argumenten met betrekking tot vervuiling en vijandig milieu. In deze sector
is het milieu niet langer een bron van zuiverheid en gezondheid, maar een
vervuilde en schadelijke omgeving. Vandaar dat mensen zichzelf moeten beschermen
tegen aantastingen door de zon, de lucht, de wind, de vervuiling enzomeer.
Het is een soort redenering die maar in weinig andere sectoren (tenzij
bouw) terug te vinden is. Dat soort argumentering komt evenwel nog altijd
minder vaak voor dan de verwijzing naar "positieve invloeden van de natuur".
Reclame voor deze productklasse maakt ook veel gebruik van pseudo-wetenschappelijke
vaktaal, die af en toe naar milieuelementen verwijst. Voorbeelden : anti-vervuilingscomplex
(Clarins), bêtaïne (Wella), biomolecule (Rubinstein), bioselectieve
polymeren (Lancôme), Alfa Natuurcomplex (Nivea), principes van de
actieve ecologie (Esthederm), bio-amino-algae (Jouvance), bioceramiden
(Chanel) enzomeer. Dergelijke termen betekenen over het algemeen eigenlijk
niets en worden enkel gebruikt om de consument bij de neus te nemen.
De producten worden in een kader van natuurlijke elementen (zoals fruit,
bladeren, bloemen) geplaatst. Vaak gebruikt de reclame beelden van verlaten
stranden, blauwe meren, enzomeer ; kortom, van vochtige gebieden die naar
de hydratatie van de huid verwijzen.
De tekst wordt vaak in het groen afgedrukt, terwijl blauw en groen ook
worden gebruikt voor de achtergrond en de omkaderingen.
Voeding
Het K.B. van 17 april 1980 betreffende reclame voor voedingsmiddelen
(B.S. 6/5/80), laatst aangepast door het K.B. van 3 maart 1992 betreffende
het in de handel brengen van nutriënten en van voedingsmiddelen waaraan
nutriënten werden toegevoegd (B.S. 15/4/92), verbiedt het gebruik
in de reclame van de volgende elementen : "de woorden 'hygiëne',
'medisch', 'ziek', 'ziekte', (...) ; de naam van ziekten (...) ; verwijzingen
naar het vermageren ; ... ; vermeldingen, aanwijzingen, aanduidingen, benamingen,
afbeeldingen of tekens die misleidend zijn of kunnen zijn, onder meer met
betrekking tot de aard, de identiteit, de hoedanigheid, de samenstelling,
de productie- of bereidingswijze, de toestand, de bewaring, de kenmerken,
de oorsprong, de herkomst of de aanwending van de voedingsmiddelen of van
de gebruikte grondstoffen en ingrediënten" (K.B. 17/4/1980 - art.
2).
Het is eveneens verboden om de volgende woorden, uitdrukkingen,
teksten of afbeeldingen te gebruiken indien niet tegelijkertijd aan alle
bijhorende voorwaarden voldaan is :
-
'biologisch', 'organisch', 'reform', alsmede afleidingen, vertalingen
van of samenstellingen met deze woorden : het voedingsmiddel mag geen aantoonbare
hoeveelheden residuen van bestrijdingsmiddelen noch toevoegsels bevatten
;
-
'natuur', 'zuiver', 'puur', alsmede afleidingen of vertalingen van of
samenstellingen met die woorden, indien het in de eigenlijke zin van het
woord gebruikt is en niet als culinaire term ;
-
..." (K.B. 17/4/1980 - art. 3).
"In de reclame voor voedingsmiddelen is het verboden :
-
in verband met de samenstelling, eigenschappen toe te schrijven die
betrekking hebben op objectieve of meetbare criteria en die niet bewezen
kunnen worden ;
-
te doen geloven dat het merkproduct bijzondere eigenschappen bezit,
alhoewel alle soortgelijke voedingsmiddelen dezelfde eigenschappen bezitten
;
-
gewag te maken van de toevoeging van vitamines of provitamines indien
deze stoffen met een technologisch of met een organoleptisch doel werden
toegevoegd ;
-
..." (K.B. 17/4/1980 - art. 4).
In tegenstelling tot de resultaten van de studie '93 is de geschreven argumentering
erg uitgesproken aanwezig ; ze wordt met beeld en kleur versterkt.
Slogans en argumenten verwijzen vaak naar de "natuurlijke" oorsprong
van het product : "100% plantaardig", "zonder bewaarmiddel", "afkomstig
uit het Parc National d'Auvergne", "afkomstig van een beschermde bron",
"afkomstig van landbouw zonder scheikundige meststoffen of synthetische
pesticiden", ... Er wordt veel gebruik gemaakt van de vergelijking "ongeschonden
natuur = gezondheid".
De meest frequente termen maken allusie op "natuur", "puur" en "plantaardig".
Het gebruik van termen als "natuur" en "puur" is trouwens gereglementeerd
(zie hoger).
Volgens artikel 2 van het K.B. van 17 april 1980 mag de consument niet
misleid worden in verband met de oorsprong, de kwaliteit, de productiewijze
... van het product. Aangezien de reclame voor melk van Joyvalle
probeert te laten uitschijnen dat de koeien op groene weiden grazen, terwijl
ze waarschijnlijk in industriële gebouwen gestald staan, lijkt het
er dus sterk op dat Joyvalle dat argument op een onreglementaire
manier gebruikt.
Het Water van Arvie zou "biobeschikbare mineralen" bevatten...
: wat betekent dat ? Heeft het gebruikte woord wel een betekenis ? Of gaat
het om pseudo-wetenschappelijke vaktaal die de consument moet foppen ?
In de geschreven tekst wordt vaak een beroep gedaan op een ander middel
dan de slogan of argumenten : namelijk op de enscènering of situering.
Als voorbeeld citeren we de beschrijving van een picknick : "Het uitgestrekte
open veld straalt een sfeer van spel en plezier uit... en de activiteiten
in open lucht hebben de honger ten top gedreven. Gelukkig hebben we watermeloen
en gerookte ham van AOSTE meegebracht om een hongerstillende picknick
vol aangename verrassingen samen te stellen..."
De natuur is eveneens een bron van energie en gezondheid, een omgeving
waarin mensen zich kunnen herbronnen.We zijn overgestapt van light producten
(zonder suiker, zonder vet) naar producten die evenwichtig, gezond en goed
voor ons organisme zijn. Dat is hoofdzakelijk een reactie op de angst voor
ziekten. In de huidige trend baseren reclamemakers zich op de immateriële
factor "geruststelling", terwijl de light producten probeerden in te spelen
op de immateriële factor "individualisme + verleiding" (met name de
belofte om op een mannequin te gaan lijken).
Voedingsproducten worden voorgesteld in een kader met natuurlijke elementen
(houtblokken, fruit, ...) of in een rustieke omgeving (die de rust en gezelligheid
en properheid van grootmoeders keuken uitstraalt). Op die manier wordt
ingespeeld op de behoefte van de consumenten aan meer menselijkheid en
warmte in onze harde maatschappij.
Andere beelden tonen foto's van elementen en mensen (een rots, een naakte
man, enzomeer) in de meest elementaire vorm en in pastelkleuren die naar
zuiverheid verwijzen.
Voorbeeld : de reclames voor EVIAN-water.
De kleur groen wordt het meest gebruikt, zowel voor tekst als voor illustraties
en bladschikkingselementen.
Autosector
Het is verbazingwekkend hoeveel reclameargumenten met een ecologisch
karakter er gebruikt worden voor een sector die zo milieuvervuilend is
als de autosector.
Er is ook een duidelijke geneigdheid om spreektaal te gebruiken.
Sinds 1993 zijn de argumenten geëvolueerd : ze hebben niet meer
zo zeer betrekking op de katalysator, maar leggen meer de nadruk op eerbied
voor het milieu en op besparingen die mogelijk worden dankzij nieuwe technologieën
(zoals Ecotec-motor, Ecopower-systeem, ...).
Opel, Saab en Jeep beweren dat ze milieuvriendelijk zijn en de natuur
respecteren doordat ze een motor hebben ontwikkeld die minder brandstof
verbruikt. Het is effectief zo dat het energieverbruik een belangrijk argument
is als het gaat om het terugdringen van de negatieve milieu-invloeden,
maar het is tendentieus om een milieuvervuilend en individueel vervoermiddel
als de auto als milieu- en natuurvriendelijk voor te stellen.
In sommige reclames wordt het milieu enkel geëvoceerd : Peugeot
die zijn wagens met de wind vergelijkt, Mercedes die een "zuurstofkuur"
biedt enzomeer.
De auto's worden ook vaak afgebeeld in natuurlandschappen (zoals stranden,
woestijnachtige gebieden, landelijke wegen, ...), maar nooit in een verkeersopstopping.
Voor de VW Sharan is de tekst doorweven met kleine groene afbeeldingen
(van een benzinepomp, bijvoorbeeld), die bedoeld zijn als een wat cryptische
boodschap op basis van gedachtenassociaties, maar die niettemin duidelijk
willen doen geloven dat die VW ten eerste weinig brandstof en ten tweede
alleen maar "groene" (= loodvrije) brandstof verbruikt, wat dus betekent
dat die auto milieuvriendelijk is.
De meest gebruikte kleur voor teksten en achtergronden is blauw, wat
symbolisch verwijst naar zuiverheid en vrijheid.
Toerisme
In die sector prijzen de reclames de charme van ongeschonden natuurgebieden,
wilde landschappen enzomeer. Het culturele aspect krijgt minder aandacht.
De consument gaat op vakantie om zich te herbronnen in de natuur...
Ook hier wordt er gebruik gemaakt van situatieschetsen : een frisse,
verkwikkende schijf meloen om uzelf te verwennen voor of na het vissen
op zeesterren ; een trektocht door de onbekende jungle op de rug van een
olifant...
Eén bepaalde reclame (voor een bezoek aan Wenen) is heel bijzonder
: ze verwijst naar de stadsrenovatie, naar het percentage gerecycleerd
vast afval, naar de oorsprong van het drinkwater enzomeer. Er wordt in
die reclame ook beweerd dat Wenen een "modelstad op het gebied van milieuaangelegenheden"
is en dat ze in dat verband "de eerste plaats op wereldniveau" bekleedt.
Hoe is dat op een controleerbare manier vast te stellen... ?
De illustraties in de reclames tonen weelderige, nog ongerepte landschappen
met een opmerkelijke rijkdom aan fauna en flora.
In tekst en achtergronden worden weinig kleuren gebruikt omdat de landschappen
op zichzelf al veelzeggend zijn en veel groene en blauwe kleuren bevatten,
die naar milieugerichtheid verwijzen.
Informatica - elektronica
De informaticasector is met het milieu begaan : "recycleerbare computers
en materialen", "terugschroeven van het energieverbruik", ... - het milieu
wordt zonder omwegen genoemd.
De slogan "Grote oplossingen voor een kleine planeet" (IBM) gebruikt
een term (te weten "planeet") die de laatste jaren erg in trek is door
de opkomst van de duurzame ontwikkeling en de voorstelling van de Aarde
als een huis. De betreffende slogan wijst ook op de beperkingen van de
Aarde, herinnert aan andere ecologische slogans (bijvoorbeeld "Save the
planet !" van GreenPeace) en verwijst naar het terugvallen van het afstandsgevoel
door de ontwikkelingen op het gebied van de communicatietechnologie. Die
opening naar een communicatiemaatschappij is een evolutie binnen onze consumptiemaatschappij.
Tulip verzorgt en beschermt het milieu door het gebruik van
computers die uit recycleerbare materialen gemaakt zijn en minder energie
verbruiken. Aangezien het bestaan uit recycleerbaar materiaal echter niet
automatisch betekent dat de computers ook selectief worden opgehaald en
effectief worden gerecycleerd, vinden wij dat de mensen van Tulip
overdrijven door te beweren dat ze "het milieu beschermen".
Er zijn weinig reclames voor deze productklasse die gebruik maken van
visuele voorstellingen van het 'landschaptype'... Robert Rochefort verklaart
het zo : "Reclame is het belichten van de immateriële factor van het
voorwerp." Die immateriële factor moet evenwel een band hebben met
het product en mag er niet te ver vanaf staan. Wat zou de link zijn tussen
een bos en een computer... ?
Het strand dat als achtergrond dient voor Microsoft, heeft een band
met het product doordat het om een draagbare computer gaat en er in het
aanbod een GSM inbegrepen is ; dankzij die communicatiemiddelen kan men
zelfs op een afgelegen strand in contact blijven met de beschaafde wereld.
De tulp als merkteken van Tulip is tegelijkertijd een natuurelement
en een illustratie van de merknaam.
Waar we minder gemakkelijk een (logische) verklaring voor kunnen geven,
is de uitgesproken groene kleur van teksten en foto's in de reclames voor
fotokopieerapparaten van Canon.
Elektrische huishoudapparaten
De argumenten hebben voornamelijk betrekking op de consumptiefase. Er
wordt gewezen op de functionaliteit van de apparaten : waterbesparing en
kleiner verbruik van wasmiddel en van energie. Die argumenten raken de
consument in zijn milieubewustzijn en in zijn portemonnee.
Naast de bescherming van het externe leefmilieu hecht de consument evenwel
ook belang aan zijn onmiddellijke omgeving, zijn leefkader : "Voor een
gezond en stil milieu, een rustgevender omgeving" (AEG). Ook Siemens
spreekt van "eerbied voor het milieu", maar diept het argument niet verder
uit.
In verband met de Bio-fase van de reclame voor de Whirlpool-wasmachine,
die de meest hardnekkige vlekken (op een mysterieuze manier) laat verdwijnen,
kunnen we stellen dat de naam verwijst naar de natuurwetenschappen, het
leefmilieu ; het gaat hier om pseudo-wetenschappelijke vaktaal. De term
"Eco-ball" in dezelfde reclame wijst tegelijkertijd op een economische
en een ecologisch gegeven, maar er wordt niet uitgelegd wat het precies
is.
"Net'vap pro" (een tapijtreiniger met stoom) beweert ecologisch te
zijn, omdat hij een schoonmaakmiddel overbodig maakt. Er zou daardoor minder
milieuschade zijn, maar hoe zit het met het energieverbruik ? Daarenboven
beweert de reclame dat het procédé doeltreffend is om mijtachtigen
(veroorzakers van allergieën) te bestrijden, terwijl toch algemeen
bekend is dat mijten heel goed gedijen in een vochtig milieu... !
Eén van de reclames (voor Siemens-vaatwasser) gebruikt het beeld
van een ree op een open plek in het bos om de idee van stilte en rust over
te brengen. Dat beeld wordt verrechtvaardigd door de argumentering : "voor
een gezond en stil milieu".
Twee reclames (Samsung en Whirlpool) gebruiken achtergronden in blauw
of groen, die in overeenstemming zijn met de milieuargumenten.
Gezondheidsproducten
Net als in de voedingsreclame is er vaak sprake van de natuurlijke of
plantaardige oorsprong van het product. Dat product moet dan wel gezond
zijn, aangezien het van 'Moeder Natuur' afkomstig is...
Er worden weinig landschappen of natuurelementen afgebeeld. In de gezondheidssector
domineert de geschreven tekst de publicitaire communicatie.
Soms wordt groen als achtergrondkleur gebruikt.
Huis en decoratie
De natuurlijke oorsprong van het product is ook hier van belang : "natuurlijke
pigmenten", "afkomstig van de mooiste eikenbomen in onze contreien", "geboren
uit de fusie van lucht, zand en vuur" (allusie op de oerknal), "latex gepuurd
uit het hart van de natuur", ...
Met Gröhe-kranen bespaart men water en energie.
Marmoleum-vloerbekledingen zijn "natuurvriendelijk".
De tuinmeubelen van Royal Garden zijn dan weer van "natuurvriendelijk
staal".
Landschappen dienen (bij Gilson en Cristal d'Arques) om
de argumenten te illustreren.
De kikkers (Facq) volstaan om een 'groene', natuurlijke uitstraling
te verkrijgen.
De Dunlopillo-matrassen versterken de milieuboodschap door het
kiezen van een foto van gerecycleerd papier als reclameachtergrond en door
er een met bladeren omhangen zuil en een logo ('The original latex') overheen
af te drukken.
Kleding
Het gaat ons om de merkreclames en niet om de modereportages.
De zolen van schoenen zijn van "natuurlijk rubber" of "natuurlijk latex-schuim".
Een ander schoenenmerk (Romika) gebruikt de enscènering :
"op de zonovergoten weg straalde alles al een frisse lentestemming uit".
De reclame voor sportkleding van Reebok gebruikt de term "planeet"
(zie informatica).
Het kledingmerk Kenzo komt origineler uit de hoek met een allusie
op de evolutieleer. Er wordt een vrouwbidsprinkhaan getoond met als tekst
: "In de natuur zijn er schepsels die al sinds miljoenen jaren Kenzo dragen".
Er worden erg vaak beelden gebruikt als ondersteuning van de geschreven
boodschap. Twee reclames (Gossard en La Redoute) springen er uit
omdat ze vrouwen in de natuur afbeelden zonder verdere argumentering of
uitleg.
Kleur is van erg weinig betekenis in de teksten en achtergronden.
Diensten
De geschreven boodschap van Bebat asbl (fondsen voor de selectieve
ophaling van batterijen) is duidelijk : natuurbehoud wordt verzekerd door
gebruikte batterijen selectief in te zamelen. De visuele voorstelling,
een kleine batterij die andere batterijen in de selectieve bak gooit, vult
de tekst goed aan.
Touring Assistance voert een onbezorgde toerist ten tonele die
zich in een vredig landschap van geen kwaad bewust is, maar op een aantal
onaangename verrassingen dreigt te botsen. Wij hebben vastgesteld dat het
in de toeristische sector wel vaker voorkomt dat de reclames aan de consument
aanbieden om zich in de ongerepte natuur te gaan herbronnen. Maar aangezien
er in die ongerepte (wilde) natuur ook allerlei gevaren op de loer liggen,
moeten vakantiegangers een reisverzekering afsluiten...
Matra (draadloze telefoon) biedt zijn klanten de luxe van ontspannen
in de tuin te kunnen werken met de telefoon bij de hand, en niet meer in
huis te moeten blijven om een belangrijke telefoonoproep niet te missen.
Varia
Berichten van de overheid (Vlaamse Gewest, Waalse Gewest, Provincie
Henegouwen, ...) hebben hoe langer hoe meer betrekking op milieuaangelegenheden.
Groene studies heeft zelfs een aanbod voor milieuvormingen.
Een bepaald heftoestel (Still) beweert "het meest ecologische"
te zijn. Dat soort beweringen dient te worden gecontroleerd. Is een elektrisch
toestel per definitie milieuvriendelijker ? Het is waar dat er geen uitlaatgassen
geproduceerd worden, maar bepaalde productiemethoden voor elektriciteit
baren de milieuverenigingen even grote zorgen. De reclame zegt dat er gerecycleerde
materialen zijn gebruikt, maar in welke mate ? De bewering dat het toestel
voor 90% uit recycleerbare materialen bestaat, waarborgt nog niet dat die
recycleerbare materialen ook effectief zullen worden gesorteerd en gerecycleerd.
Mélotte biedt zijn diensten aan voor het sorteren, het
verwerken en het recupereren van afval, terwijl Vito (Vlaams Instituut)
milieu-audits wil uitvoeren.
Belgacom, Radio Vlaanderen en Samsonite bespelen de milieugevoelige
snaar door mooie landschappen in hun reclames te verwerken.
Papier
In de papiergroep vinden we de producenten van kantoorpapier, de kranten
en de uitgevers.
In alle reclames voor deze productklasse wordt veel aandacht aan geschreven
uitleg besteed.
De industriële papierproducent Metsä-Serla heeft een
milieupolitiek uitgewerkt ; Média Club (postorderbedrijf
voor boekenverkoop) biedt een boek aan over de "laatste groene hoekjes
in België" ; Atout Famille (boekencollectie uitgegeven door
de Ligue des Familles) stelt ook een boek voor dat handelt over de milieuverloedering
; L'Echo beschrijft de milieuactualiteit ; Knack stelt aan
zijn lezers voor om de beschermde natuurgebieden te gaan ontdekken en Data
Copy (papiermerk) beweert in harmonie met de natuur te werken door
drie nieuwe bomen te planten voor elke boom die wordt geveld. Hoe kan de
consument uitmaken of die aanplantingen echt natuurherstellend zijn als
er geen informatie beschikbaar is over de exploitatiewijze ; gaat het om
plantages van gekweekte boomsoorten of bossen waar kaalslag wordt toegepast
? In dat laatste geval weegt de aanplant van drie nieuwe "gecultiveerde"
bomen helemaal niet op tegen de onherstelbare schade aan het bos die wordt
veroorzaakt.
Beeld en kleur worden weinig gebruikt.
Energie
De milieuboodschap van Texaco (benzinestations) situeert zich
op het vlak van het beeld - alle klantenkaarten worden naar een vuilnisbak
gebracht - en de kleur 'groen'.
Aardgas beweert "in harmonie met de natuur te zijn en het milieu
te beschermen". Die argumenten slaan enkel op de gebruiksfase, waarbij
minder luchtvervuiling wordt veroorzaakt ; ze houden geen rekening met
de totale omvang van het probleem (uitputting van de aardgasbronnen, schade
aan bepaalde natuurgebieden door de plaatsing van gaswinningsinstallaties,
het broeikaseffect, ...), wat misleidend is.
Bouw
Het leisteenmerk Eternit toont de consument een veld met klaprozen
en één van haar constructies in een landelijk kader.
Chassis van Kömmerling behoeden ons voor klimaatveranderingen,
waarbij het milieu (net als in de cosmeticareclames) als een vijand wordt
voorgesteld.
Tuinieren
De regenwaterpomp van Gardena vermijdt de verspilling van drinkwater.
Het is de enige reclame waarin die bedreigde natuurlijke rijkdom wordt
vermeld zonder de handelswaarde ervan te benadrukken.
Horloges en juwelen
Rolex is bestand tegen extreme omstandigheden en kan veilig gebruikt
worden bij diepzeeduiken, bij woestijntochten en bij wandelingen op het
pakijs. Het is bijgevolg de ideale partner voor natuurexpedities.
Foto's ondersteunen die argumentering.
Tissot gebruikt de term "blauwe planeet", die door de ontwikkeling
van het algemene milieubewustzijn in de voorbije jaren erg in trek is gekomen.
Die term roept eveneens het beeld op van de Aarde, zoals die er vanuit
de ruimte uitziet.
Tabel 5: Cosmetica : 216
| Merk |
Aantal groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Dior |
21
|
|
|
|
Extraits végétaux |
| Biotherm |
19
|
|
Blauw |
|
Extrait pur de plancton thermal
Répare les dégâts que la peau subit
au soleil |
| Clarins |
15
|
|
|
|
Efficacité des plantes amincissantes. 100% purs
extraits de plantes.
Complexe anti-pollution qui neutralise les impuretés
de l'air. |
| Sisley |
13
|
|
|
|
Sisley lui offre tout ce que la nature et la recherche
peuvent offrir aujourd'hui, …
A base d'extraits de plantes et d'huiles essentielles |
| Kérastase |
12
|
|
Groen |
|
|
| Wella |
10
|
|
|
|
La bétaïne est un soin naturel |
| Rubinstein (Hellena) |
10
|
|
|
|
Un actif naturel, extrait par bio-technologie de la graine
de pervenche de Madagascar. Une bio-molécule d'origine végétale |
| Lancôme |
10
|
|
|
|
Polymères bio-sélectifs, éléments
naturels |
| Widmer (Louis) |
9
|
|
Blauw groen |
La beauté à l’état pur |
|
| St Laurent (Yves) |
8
|
Bloemen en fruit |
|
Fruit jeunesse |
Rechargeable |
| Nivéa |
8
|
|
|
|
Son complexe exclusif Alpha Nature aux acides de fruits.
Riche en ingrédients naturels.Les agressions extérieures
comme le soleil et la pollution. |
| Betrix (Ellen) |
8
|
|
|
|
Minéral naturel |
| Guerlain |
7
|
|
Blauw |
L’éclat du visage à la source |
Energie vitale, extrait de miel, votre nouvelle
source d’éclat. |
| Bepanthol |
6
|
Verlaten strand |
|
|
Les agressions de notre environnement : la lumière,
l’air, le vent, l’eau; la pollution, les environnements néfastes,
... |
| Galénic |
5
|
|
Groen |
|
Principe actif 100% naturel |
l’Oréal
Epicéa color
Excell-A3 |
5
|
Logo : natuur en technologie |
|
|
Un actif naturel à l'épicéa fortifiant
Au triple acide de fruit, protège des méfaits
du rayonnement lumineux. |
| Décleor |
4
|
|
Groen |
|
Véritables sublimateurs naturels de beauté,
100% naturels |
| Esthederm |
4
|
Oceaan |
Blauw |
|
Un soin qui n'a recours à aucune protection artificielle,
s'appuie uniquement sur les principes de l'Ecologie-active, qui privilégie
l'adaptation naturelle de la peau à son environnement. |
| Klorane |
4
|
Planten, fruit |
Groen |
Les laboratoires Klorane respectent et épanouissent
toutes les natures |
Les feuilles et les fruits du Myrte sont utilisés
par Klorane pour leurs puissantes vertus assainissantes. |
| Garnier |
4
|
Fruit |
Groen |
Aux vitamines et aux acides de fruits maîtrisés |
Acides de fruits |
| Lauder (Estée) |
3
|
|
|
Votre peau peut enfin vivre à l'abri de l'environnement. |
Déclenchés par l'environnement, les oxydants
accélèrent le vieillissement de votre peau |
| Jouvance (Daniel) |
3
|
|
|
Il fait de la mer un produit de beauté
Puisez votre beauté au coeur de l'océan |
Laboratoire de biologie marine, actifs marins, la bio-amino
algue, cure d'énergie marine |
| Homéofresh |
3
|
|
|
Bio-activum. Dentifrice aux plantes fraîches, pour
la beauté et l'hygiène de vos dents. Naturellement |
Dentifrice aux plantes, aux actifs naturels |
| Vittel |
3
|
|
Blauw, groen |
Aux oligo-éléments et minéraux naturels
de l'eau de Vittel |
|
| Vogel |
3
|
|
|
Crème Bioforce, huidverzorging voor elke leeftijd |
Crème Bioforce is geheel samengesteldt uit natuurlijke
bestanddelen. Huidverzorging met de kracht van de natuur ! |
| Rocher (Yves) |
3
|
Planten, landschappen, meren |
Groen |
La science de la beauté par les plantes |
La nature détient encore d'infinis secrets de
beauté, respectueux de la nature, pour que la force de la nature
préserve plus activement la beauté de votre visage. |
| Frenchtop |
2
|
|
|
uw huid verdient het beste uit de natuur |
|
| Phytosolba |
2
|
|
Blauw |
|
Des conditionnements “verts” (tubes aluminium, flacons
de verre) pour préserver les actifs naturels et respecter la nature
dont nous utilisons les ressources depuis 25 ans. Crèmes 100% naturelles,
associant les bienfaits de 7 plantes.
Ecosystème naturel, lait d'Amandier, décoction
de Tilleul et de Passiflore. |
| Mincifit |
2
|
|
Groen |
|
Très riche en actifs amincissants naturels |
| Agevit |
1
|
|
|
Le plus naturel des gestes de beauté |
Des actifs naturels |
| Babor |
1
|
|
|
Natural world of beauty |
De natuur zorgt voor een bijzonder zuivere en grondige
reinging van de huid |
| Biodermal |
1
|
|
|
|
Accélère le processus de bronzage de manière
naturelle. |
| Chanel |
1
|
|
|
|
Bio-céramides, obtenus à partir d'éléments
marins riches en Calcium, Fer, Zinc, Magnésium |
| Dr Van Der Hoog |
1
|
|
|
Natuurlijk in de zon |
Zonneproducten op natuurlijke basis |
| Eugène Perma |
1
|
|
|
|
Pour préserver vos cheveux des agressions du soleil,
la force des actifs marins |
| Furterer |
1
|
|
|
|
Actifs végétaux |
| Henna plus |
1
|
Panten |
Groen |
Uw haarkleur verdient het beste uit de natuur |
Botanisch kruidencomplex |
| Monteil |
1
|
Planten |
Groen |
|
|
| Piaubert (Jeanne) |
1
|
|
Groen |
|
J. Piaubert a sélectionné certaines des
richesses de la nature, huiles essentielles, extraits de plantes aromatiques,
… |
Voeding : 205
| Merk |
Aantal
groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Alpro |
31
|
Logo : 100% plantaardig |
|
Le meilleur de la force végétale du soja
100% végétal et délicieux |
100% végétale, toute ma famille profite
mieux de ce que la nature nous offre de bon |
| Beurre |
26
|
Druiven, kou, gerecycleerd papier |
Groen |
|
Naturel et sans conservateur
Principale source de vitamine A, naturel et sans conservateur |
| Vitelma |
21
|
Landschappen |
Groen |
|
Nature verdoyante, produits végétaux, ... |
| Xylifresh |
18
|
|
Blauw |
|
Edulcorant naturel |
| Nestlé |
13
|
|
Blauw, groen |
72% des femmes se ressourcent dans la nature. |
C'est au sein de mère nature qu'on se ressource.S'engager
personnellement pour protéger la nature |
| Valio Sana |
12
|
|
Groen |
|
|
| Joyvalle |
9
|
Landschappen |
|
|
Un pays de verts pâturages à l'herbe tendre
et généreuse. le lait y est si pur, si délicieux,
si naturel. |
| Nutricia |
8
|
|
|
|
100% végétal |
| Nezo |
7
|
|
Blauw |
|
Façon simple et naturelle d'équilibrer
votre alimentation |
| Arvie |
6
|
|
Blauw |
|
Issue du Parc Naturel d'Auvergne. Biodisponibles dans
l'eau, ils sont réellement assimilés par l'organisme |
| Effi |
6
|
Landschappen |
Blauw |
|
|
| Farma Fiber |
5
|
|
|
|
De façon naturelle |
| Evian |
4
|
Sober beeld van zuiverheid : man, rots |
|
L'eau que vous buvez est aussi importante que l'air que
vous respirez |
Souterraine, parfaitement protégée par
deux couches d'argile imperméable atteignant plus de cent mètres
d'épaisseur, l'eau d'Evian suit un chemin heureusement inconnu des
hommes.Pour son extrême pureté et son équilibre minéral
unique. |
| Balade |
4
|
|
Groen |
La nature vous va bien |
Cuisine naturelle, vous pouvez enfin vous régalez
en restant proche de la nature, les saveurs qui viennent tout droit de
la nature |
| Josefine |
4
|
|
|
|
Op basis van natuurlijke plantaardige vezels |
| Aoste |
3
|
|
Groen |
Toute la saveur boisée d'un pique-nique en forêt. |
La clairière est vaste et accueillante… L'ambiance
est aux rires et aux jeux… et le grand air a aiguisé les appétits
!
Savoir laisser beaucoup de temps à la nature,
quel est le secret de la saveur corsée du jambon Aoste Age d'Or?
C'est de savoir accompagner la nature. |
| Heudebert |
3
|
Fruit, koren |
|
|
Les céréales sont source de protéines
végétales.
Le grillé villageois amène du naturel à
votre table |
| Herta |
3
|
Gras, kiezelsteen, houtstuk |
|
|
|
| Pacha |
3
|
|
|
|
Produit naturel, c'est la racine d'une variété
de chicorée qui est utilisée pour ses vertus bénéfiques |
| Tonigum |
3
|
|
|
|
2 ingrédients d'origine naturelle. |
| Appelsientje |
2
|
|
|
|
Appelsientje levert natuurlijke energie. |
| Bru |
2
|
|
|
|
Certificat ISO 9002, source d'eau minérale naturellement
et légèrement pétillante |
| Carlsbourg |
2
|
Open plek |
Groen |
Carlsbourg, l'Ardenne à l'état pur |
A l'image des sous-bois d'Ardenne, nous avons fait un
beurre délicieusement frais |
| Céréal |
2
|
|
|
Qui protège la terre protège l'homme |
L'homme s'est éloigné des richesses naturelles
que lui offre la terre, une agriculture sans engrais chimiques ni pesticides
de synthèse qui respecte l'équilibre de notre environnement,
… |
| Duvel |
2
|
|
|
Surnaturel ou naturel? |
|
| Gerblé |
1
|
|
|
|
Le soja apporte à votre organisme l'énergie
végétale dont il a besoin. |
| Balisto |
1
|
|
Groen |
24 cm² wuivend korenveld. |
Een stukje puur natuur. |
| Hollywood |
1
|
Kou |
Groen |
|
|
| Spa |
1
|
|
Groen |
|
Qui produisent naturellement un bon sucre |
| V6 |
1
|
|
|
|
een natuurlijke stof |
| Zonnatura |
1
|
|
|
Un cadeau de la nature pour tous |
Zonnatura privilégie les ingrédients mûris
au soleil, soumis à un minimum de traitements, en-cas sain et naturel,
ingrédients purs et naturels, la nature à l'état pur |
Autosector : 122
| Merk |
Aantal
groene
reclames |
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Opel |
39
|
|
|
|
Respect de l'environnement, pot catalytique, moteur Ecotec.
Technologie Ecotec, Ecoturbodiesel |
| Saab |
23
|
Landschappen |
|
|
La nature respire aussi, système Ecopower.
Le respect actif de l'environnement.
un goût immodéré pour une nature
intacte.
Améliorer les performances tout en réduisant
les émissions polluantes.
L'économie de carburant s'impose en souci collectif
au même titre que le respect de l'environnement. Eco comme économie
et écologie, pôt catalytique. |
| VW |
14
|
Kleine groene symbolen |
Groen |
|
Vous pourrez parcourir les villes et les champs.
Les matériaux sont recyclables.
La nature en profite. Elle consomme peu. |
| Jeep |
13
|
Landschappen |
|
|
Respectueux de l'environnement, robustesse naturelle |
| Peugeot |
12
|
|
|
Autant le vent est imprévisible, autant les réactions
de la nouvelles 406 seront toujours prévisibles. |
|
| Mercedes |
8
|
|
|
Que diriez-vous d'une vraie cure d'oxygène ? |
Une invitation irrésistible à rompre avec
la banalité, de vous oxygéner tant l'esprit que le corps.
Et de respirer la vie à pleins poumons. |
| Pontiac |
8
|
|
Blauw |
|
Climatisation sans CFC, panneaux de carrosserie en fibre
de verre recyclable. |
| Volvo |
5
|
Woestijn |
Blauw |
|
Die kracht en zuinigheid combineert |
Toerisme : 99
| Merk |
Aantal
groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Portugal |
15
|
Verlaten strand |
|
|
|
| Club Med |
13
|
School vissen |
|
|
|
| Espagne |
11
|
Verlaten landschappen, strand |
|
Un plongeon dans un bleu profond |
Le rayonnement de la nature.
La tranche de melon bien frais avant ou après
la pêche à l'étoile de mer ? Maintenant je comprends
que la vie de Robinson crusoé n'a pas toujours dû être
facile. Le pauvre ! |
| France |
10
|
Landschappen |
|
|
Vous goûterez au bonheur d'une nature qui a su
préserver ses droits.
Flore et faune présevées, brochure 100%
nature.
Les charmes d'une nature vièrge, ...
La nature somptueuse, c'est une région champêtre,
vallonnée aux paysages et horizons à couper le souffle, abritant
de magnifiques lacs et rivières, … |
| Limbourg |
8
|
Landschappen, dieren |
|
|
Genieten van de natuur |
| Suisse |
6
|
Landschappen, bloemen |
|
|
het zacht glooiende landschap ontdekken, in de
mosgroene schaduw aan de rand van het bos een lunchpauze inlassen, ...
…het platteland verkennen, …te voet de bergen in, …kijken
naar het ijzige blauw van de gletsjesers, …holbewoners en mammoets, …familie
marmot, …en in de rivier tegen de stroom in zwemmen. |
| Irlande |
5
|
Landschappen |
Groen |
|
|
| Grèce |
5
|
Verlaten strand, landschappen |
|
Etalez vos rêves au grand bleu |
|
| Autriche |
5
|
Landschappen |
|
|
Vakantie in volle natuur |
| Euro Relais |
4
|
|
|
|
Ontdek de echte natuur |
| Thailande |
4
|
Tropische regen woud + rivieren + olifanten, stranden |
|
Testez le meilleur tout-terrain inventé par la
nature |
Un éléphant qui vous emporte dans la jungle
sauvage, l'air vif des montagnes ou la brume chargée de mythes |
| Seychelles |
3
|
verlaten strand |
|
|
Hébergements intégrés dans la nature,
eaux turquoises de l'Océan Indien, … |
| Baalse Hei |
2
|
|
|
Te huur : een plekje natuur ! |
Ongerepte dennebossen, ruimte en rust, … Ruime percelen
verscholen tussen 't groen.
een heerlijk verblijf in "open-lucht" |
| Corse |
2
|
|
|
|
Il est encore un lieu où la nature peut triompher
dans toute sa beauté, …les rythmes incessants de la nature. |
| Vienne |
2
|
|
|
|
Un regard derière les coulisses montre pourquoi,
à Vienne, les hommes et l'environnement s'entendent si parfaitement.
Avec un pourcentage de plus de 50% de verdure, la nature est perpétuellement
présente dans la ville du Danube. L'eau potable de Vienne provient
en grande partie des réserves naturelles alpines de ses alentours.
42% des déchets solides sont recyclés. Au niveau de l'assainissement
urbain, Vienne prête une importance particulière aux aspects
biologiques de la construction et au recyclage des matériaux. Car,
en tant que ville modèle en matière d'environnement, elle
occupe la première place au niveau mondial. |
| Trente |
1
|
|
|
|
Tussen kunst en natuur, tussen kultuur rn milieu in een
hoekje van het noord-oosten van Italië in het hart van de Alpen, rijk
aan natuurlijke suggesties, … |
| Tenerife |
1
|
|
|
Le printemps éternel |
Nature luxuriante, … |
| Andore |
1
|
Landschappen |
|
|
Air pur, eau de source, la nature souveraine |
|
Les 2 Alpes
|
1
|
|
|
Pour l’été, passez au régime nature |
Au pays des neiges éternelles, la contemplation
des marmottes, un monde naturel et fascinant qui ressource pour le reste
de l’année, le Parc nationnal des Ecrins, de verts pâturages
fleuris, le plein d’oxygène et de soleil, ... |
Informatica - elektronica: 74
| Merk |
Aantal
groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| IBM |
29
|
|
|
Solutions pour une petite planète. |
|
| Canon |
20
|
|
Groen |
|
|
| Tulip |
12
|
Tulpin |
Groen |
|
Tulip se préoccupe en outre de l'environnement,
ordinateurs constitués en majeure partie de matériaux recyclables,
réduire la consommation d'énergie. Ils protègent aussi
l'environnement |
| Microsoft |
9
|
Strand |
|
|
|
| Panasonic |
4
|
|
|
|
Elle reste économique, recherche axée essentiellement
sur l'utilisateur et l'environnement |
Elektrische huishoudapparaten : 68
| Merk |
Aantal
groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| AEG
|
18
|
Jong hertje in een open plek |
|
|
Pour un environnement sain et silentieux |
| Zanussi |
18
|
|
|
Zanussi économise l'eau à chaque lavage. |
Une économie substantielle en détergents,
en eau et en électricité.
Un environnement plus paisible, très économes. |
| Samsung |
12
|
Groen |
|
|
Consomme moins d'électricité. |
| Siemens |
10
|
|
|
|
Respect de l'environnement |
| Whirlpool |
6
|
Blauw |
|
|
Une étape Bio élimine les taches les plus
tenaces. Dispositif Eco ball, économie d'eau d'énergie et
de produits. |
| Blomberg |
3
|
|
|
|
Dankzij zijn digitronic sturing verbruikt een blomberg
bovendien tot 30% minder energie en water dan een wasmachine van pakweg
5 jaar oud. |
| Net Vap Pro |
1
|
|
|
|
Il est écologique et économique. |
Gezondheidsproducten : 73
| Merk |
Aantal
groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Tisanne ardennaise |
16
|
|
|
La santé vient des Ardennes |
Une solution naturelle. |
| Fuca |
23
|
|
|
|
Cure végétale |
| Agiolax |
6
|
|
|
100% végétal |
Préparation purement végétale |
| Vogel |
6
|
|
|
|
Een natuurlijke middel, de kracht van de natuur |
| Normacol |
4
|
|
Groen |
|
A base de gomme de streculia 100% naturelle |
| Echinacin |
3
|
|
Groen |
The power of the flower |
Ontdek the power of the flower |
| Terrafor |
3
|
|
|
Ventre plat du matin au soir naturellement |
|
| Seneuval |
2
|
Lanschappen |
|
La nature source de repos |
Extraits naturels de plantes |
| Heleesun |
2
|
|
|
Le spécialiste des produits naturels. |
Composés de substances végétales
et animales |
| Logado |
2
|
|
Groen |
|
|
| Memfit |
2
|
Ginko blad |
|
|
Extraits de ginko biloba |
| Métaboline |
1
|
|
|
|
Cure 100% naturelle, composée de 14 plantes bénéfiques |
| Physio-Galbe |
1
|
|
|
|
De façon saine et naturelle, combinaison de trois
plantes récoltées en Amérique latine et aux Indes,
… |
| Fit |
1
|
|
|
|
Substances naturelles révolutionnaires, nouvelles
substances biologiques, réduisent la synthèse de graisses
de manière naturelle. |
| Balancyl |
1
|
|
|
Neutraliseer de overvollige vetten in uw voeding op natuurlijke
wijze met Balancyl. |
Balancyl is een natuur produkt en bestaat uit biopolymeer
L112 van schaaldieren en gelatine. |
Huis en decoratie: 37
| Merk |
Aantal
groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Marmoleum |
8
|
|
|
|
Matières naturelles, huile de lin, farine de bois,
pigments naturels, résine et jute. Marmoleum est respectueux de
la nature. |
| Gilson |
7
|
Meubels in een weide |
|
|
Issus des plus beaux chênes de nos régions |
| Cristal d’Arques |
6
|
Landschappen |
|
|
Le cristal à l'état pur. Le cristal est
né de la fusion parfaite de l'air, du sable et du feu. |
| Cedar Works |
5
|
|
|
|
Vrij van chemicaliën |
| Dunlopillo |
4
|
gerecycleerd papier, logo en bladen |
|
Laissez la nature vous faire rêver. |
Le latex puisé au coeur de la nature, confort
naturel, vie en harmonie avec la nature |
| Grohe |
2
|
|
|
|
Vous économisez eau et énergie |
| Facq |
2
|
kikvorsen |
|
|
|
| Hedem Team |
1
|
|
|
|
Massief is natuurlijk |
| Noordkaap |
1
|
|
|
|
Natuurlijk vervaardigd uit massief grenen |
| Royal Garden |
1
|
|
|
|
Composities van ranke, fragiele lijnen, vakkundig gesmeed
uit milieuvriendelijk staal. |
Kleding : 34
| Merk |
Aantal
groene reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Superga |
11
|
|
|
|
Semelle en crêpe de caoutchouc naturel |
| Ritratti |
6
|
Vrouw in een tuin |
|
|
|
| Romika |
5
|
Grondstuk van hout en bladen |
|
|
Sur le chemin ensoleillé, tout respirait déjà
un air de printemps. Ils flânaient le pied léger, pour une
longue promenade matinale. |
| Gossard |
4
|
Vrouw in een weide |
|
|
|
| Reebok |
4
|
|
|
This is my planet |
|
| La Redoute |
2
|
Strand |
Groen |
|
|
| Mephisto |
1
|
|
|
|
Mousse de latex naturel |
| Kenzo |
1
|
Bidsprinkhaan op een bloem |
|
Créations pour un monde plus beau. |
Dans la nature, certaines créatures portent du
Kenzo depuis plusieurs millions d'années |
Diensten : 27
| Merk |
Aantal
groene
reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Bebat |
23
|
batterij die andere batterijen in selective container
deponeert |
Groen |
Pilles collectées, nature préservée |
Ne jetez plus vos piles usagées à la poubelle
! Car maintenant il existe dans de nombreux magasins des collecteurs spécialement
conçus pour elles. Sans oublier les parcs à conteneurs et
les coins verts. |
| Touring |
3
|
waterval |
|
|
|
| Matra |
1
|
vrouw die tuiniert |
|
|
|
Varia : 26
| Merk |
Aantal
groene
reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Mina Plan |
8
|
Weide, hemel met vogels |
|
|
Iedereen weet dat het leefmilieu ernstig wordt bedreigd.
Milieuproblemen zijn complex. De Vlaamse overheid ontwierp een nieuw milieubeleidsplan.
Een integraal actieplan, gericht op duurzame ontwikkeling. Op langere termijn
moet de kwaliteit van het milieu verbeteren, ... |
| Samsonite |
6
|
Landschappen |
|
|
|
| Belgacom |
2
|
Landschappen |
|
|
|
| Région wallonne |
2
|
Blauwe hemel |
|
Ne laissons pas l'ozone envahir notre air |
Avec des conséquences néfastes pour notre
santé et l'environnement |
| Still |
2
|
|
|
Le plus écologique |
Il travaille sans bruit et sans produire de gaz d'échappement.
Still cherche constamment de nouvelles idées pour rester conséquent
en matière d'environnement. Ainsi il est parachevé avec une
laque sans solvant, des matériaux recyclés ont été
utilisés. L'élévateur lui-même est recyclable
à 90%. Le liquide de frein employé est exclusivement de l'huile. |
| Groene Studies |
1
|
|
|
Studeren voor groen uw natuurlijke toekomst |
U vindt er de ideale opleiding voor wie zijn toekomst
wil opbouwen in de wereld van sierplanten, tuinen en bloemen, … |
| Province du Hainaut |
1
|
|
|
Le Hainaut, province verte. |
Nature préservée. |
Mélotte |
1
|
|
|
|
Tri, traitement, récupération des déchets. |
| Natuur reservaten |
1
|
Boomgaard |
Blauw |
Natuurhappening in de voerstreek |
Op 23 juni kan tijdens de “natuurhappening Altenbroek”
kennismaken met de prachtige natuur van het nieuwe grensoverschijdende
natuurreservaat. ... |
| Radio vlaanderen |
1
|
Landschappen |
|
|
|
| Vito |
1
|
Leeggoed dat voor recyclage klaar staat, symbool voor
leeggoed met statiegeld |
|
|
Uit de Vito-onderzoek kwam hergebruik duidelijk naar
voor als de meest rendabele optie, zowel op economisch als op ecologisch
vlak. |
Papier : 17
| Merk |
Aantal
groene
reclames
|
Beeld |
Kleur |
Slogan |
Argument |
| Metsä-Serla |
5
|
Rendieren, rivieren |
Groen |
|
Notre politique environnementale, nos fournisseurs de
ressources naturelles |
|